Artikelen

Wat mij zorgen baart nu we in verwachting zijn

Rob: Ik word vader. Ons zoontje zit nu 7 maanden in de buik. Hij heet Lux. Of ik nu per ongeluk de naam onthul? Welnee. Zo heette hij al voor ‘the magic happened.’ Dat voelde voor ons gewoon zo. Sinds wij in verwachting zijn, gaat er een wereld voor me open.

Leida*: Ik ben moeder van twee dochters en oma van zes kleinkinderen en twee zorgkinderen. Ik heb zwangerschap en bevallen altijd als een heel natuurlijk proces gezien, maar soms ziet de wereld er heel anders uit.

In dit artikel een aantal zaken die ons opvallen, bezighouden en zorgen baren.

Leuk dat jullie in verwachting zijn, maar waarom lukt het ons niet?

Rob: “In onze vrienden- en kennissenkring zijn wij een van de eersten die een kindje krijgen. Bij ons was het gewenst, maar niet gepland. Ik verwachtte daarom dat ik met het vertellen van het nieuws vooral ontvangen zou worden met verbazing, nieuwsgierigheid en een non-verbale zelfreflectie: “Nou, jij liever dan ik.” Aangezien dit in lijn is met wat ik in de media lees. Zo laten de cijfers van het CBS zien dat vrouwen in Nederland al jarenlang steeds minder en later kinderen krijgen, beweert The New York Times dat steeds meer mensen overwegen om geen kinderen te nemen vanwege het klimaatprobleem en predikt een enigszins beangstigend artikel in de Correspondent dat het stoppen met baren de laatste benodigde stap is voor de vrouwenemancipatie.

“Het leek wel alsof we toegang hadden gekregen tot een geheime groep waarvan de leden al lange tijd een stille kinderwens hebben en waar een miskraam eerder regel dan uitzondering is.”

Wat gebeurde was eerder het tegengestelde. Mensen waren heel blij voor ons, maar reageerden met verhalen van pijn en verdriet. Het leek wel alsof we toegang hadden gekregen tot een geheime groep waarvan de leden al lange tijd een stille kinderwens hebben en waar een miskraam eerder regel dan uitzondering is. Iets waar binnen onze vriendschap nooit over werd gesproken. Mijn veronderstelling was dat dit wellicht alleen zou gelden voor mijn Amsterdamse juppige bubbel. Tot ik de cijfers erop na ging slaan. Wat blijkt: 1 op de 6 stellen lukt het niet om zwanger te worden en 1 op de 3 vrouwen krijgt een miskraam. Het komt dus heel veel voor, maar is het ook normaal?”

Leida: “Bijna twee jaar geleden kreeg mijn dochter haar tweede kindje. Op de echo was te zien dat ze wat aan de kleine kant was, maar pas na de geboorte bleek dat ze een syndroom heeft waardoor ze zich lichamelijk en geestelijk niet goed ontwikkelt. Pratend met andere mensen hierover kwamen er vele verhalen los over kindjes die tijdens de zwangerschap of vrij snel na de geboorte gestorven waren of een ernstige aandoening hebben.

“Blijkbaar worden veel levensgebeurtenissen en veel ervaringskennis niet gedeeld met buitenstaanders.”

Wat is hier aan de hand? Blijkbaar worden veel levensgebeurtenissen en veel ervaringskennis niet gedeeld met buitenstaanders. Mijn moeder heeft mij nooit verteld dat ik een miskraam kon krijgen, terwijl zij ze zelf wel heeft gehad.  Er hangt een sluier van rozengeur en maneschijn rondom het kiezen voor een kindje. Wie durft de illusies te breken? Te weinig beseffen we ons wat een godsgeschenk een voorspoedige zwangerschap en een gezond kind is. Waarom is het zo’n taboe waar niet over wordt gesproken? Zou de volgende stap in emancipatie, in tegenstelling tot wat het artikel in de Correspondent suggereert, niet juist zijn dat wij, vrouwen voorop, durven delen dat we een kinderwens hebben en hoe vaak het niet lukt of mis gaat?”

Belangrijk die carrière, maar wie doet de was?

Dat veel vrouwen pas laat aan kinderen willen beginnen, heeft alles te maken met hun emancipatieproces en de maatschappelijke (on)mogelijkheden daartoe. Als je aan het begin van je carrière staat, wil je je meer dan 100% inzetten en eigenlijk wordt dat ook op steeds meer plaatsen verwacht. Pas na het 30e levensjaar wordt de vraag echt actueel: kinderen of nog niet? Vader worden kan altijd nog. Maar op oudere leeftijd moeder worden, brengt risico’s met zich mee voor de zwangerschap en voor het kind. Allerlei factoren spelen een rol bij het uistellen: heb ik een geschikte partner die ook kinderen wil en hoe gaan we het organiseren? Kinderopvang is duur geworden en beide partners willen vaak blijven werken. Niet iedereen heeft enthousiaste opa’s en oma’s die graag willen zorgen voor de nieuwe generatie.

Ik zelf wilde pas zwanger worden als mijn partner bereid was om terug te gaan naar 4 dagen werken, zodat we de zorg en het huishouden echt gelijk konden verdelen. Het was bijzonder dat Hedy d’Ancona, die in het bestuur van zijn werkgever zat, dit geen goed idee vond. Toch is het erdoor gekomen. Toen we gingen scheiden, hebben we de gezamenlijke zorg voortgezet via co-ouderschap. Nu doen we eigenlijk hetzelfde met de kleinkinderen. Ik zie dat de nieuwe generaties vrouwen minder streng en principieel zijn dan ik was en toch weer veel van de gezamenlijke last op zich nemen. Wie doet de was? Wie organiseert de oppas? Daarbij komt dat het aantal echtscheidingen nog steeds toeneemt, wat extra aandacht vraagt voor de emotionele ontwikkeling van de kinderen. Het zien opgroeien van nieuw leven is een wonder, maar opvoeden is best een zware klus geworden.

“Je wordt de salesfunnel ingetrokken op het moment dat je voor de eerste echo, bij de meeste mensen rond 8 weken, langs gaat bij de verloskundige praktijk.”

Schattig die babyspullen, maar is het echt nodig?

Mijn vriendin en ik zijn net een maand samen op reis geweest in Marokko. Na thuiskomst vertelde iemand mij dat dit een ‘Baby Moon’ heet. Onbedoeld voldeed ik dus aan de nieuwste hippe trend. Zo heb je tegenwoordig ook ‘Baby Showers’ en zelfs een ‘papa-shower’.  Waar ik vanuit commercieel oogpunt trouwens mijn petje voor afneem. Als er ergens een stevige sales funnel achter zit, is het wel de ‘babymarkt’. Ik heb me kostelijk vermaakt met hoe ik ongevraagd word verleid om van alles te kopen. Tot ik bij mezelf de gedachte bemerkte dat ik het daadwerkelijk nodig zou hebben. Toen begon ik het eng te vinden. Je wordt de salesfunnel ingetrokken op het moment dat je voor de eerste echo, bij de meeste mensen rond 8 weken, langs gaat bij de verloskundige praktijk. Daarna gaat de machine draaien. Het begint met een onschuldig gratis magazine en cadeaubox, maar voor je het weet krijg je van meerdere aanbieders hun digitale nieuwsbrieven, folders en zelfs hele catalogussen toegestuurd. Had ik daarom gevraagd? Ik dacht het niet. Dus om het aanstaande gezin te beschermen tegen een besmettelijke koopziekte verzoekt de aanstaande papa vriendelijk om hiervan weer uitgeschreven te worden.

Laten we eerlijk zijn: het is allemaal nieuw, je bent onzeker, je weet het ook nog niet en je wilt het graag goed doen. Dus wat doe je? Je kijkt naar wat anderen doen. Waarbij we meestal online beginnen. Als je dan bij je eerste ietwat naïeve maar oh zo trotse foto op instagram hashtag #zwanger hebt gebruikt, is het hebberige hek van de digitale dam. Achter één onschuldige klik zit een wereld aan al wat jij nodig zou moeten hebben. Als aanstaande ouder ben je natuurlijk zo kwetsbaar als een onervaren backpacker die ’s avonds laat in een land aankomt waar ie de taal niet spreekt. Die kun je alles aansmeren. Wij hebben toen uitgezocht wat je daadwerkelijk nodig hebt om te voorkomen dat we allerlei overbodige (nice to have) spullen in huis halen. De korte conclusie: we hebben echt bar weinig nodig. Geen ruimtegebrek, geen hoge rekeningen, geen uren shoppen. Te gek! Zo kan ik me al een beetje bezighouden met wat er wel toe doet.

De iPad zorgt voor afleiding, maar hoe komt hij er vanaf? 

Het staat als een paal boven water dat technologie een steeds groter onderdeel van ons leven gaat zijn. De praktische maar vooral ook morele consequenties hiervan zijn niet te overzien. Zo zullen jij en ik de laatste generatie zijn die weten wat offline betekent. Heel veel dingen die nu nog vanzelfsprekend zijn, zijn dat niet meer voor onze (klein)kinderen, zoals het zelf besturen van een auto. Dat is simpelweg niet meer nodig. Een steeds groter wordend deel van hun denken zullen ze van nature uitbesteden aan hun mobiele telefoon. Dus hoe houden we de controle op alles wat online op ze af komt? Wat ik vaak zie, is hoe ouders hun kinderen de iPad onder de neus stoppen om ze zo even ‘bezig te houden.’ In korte tijd hebben deze ouders geen idee meer hoe ze hun kinderen daarvan af kunnen houden. Eerst heb je te maken met een driftige peuter die per se en wel nu jouw telefoon wil hebben. Later op de basisschool willen ze hun eigen telefoontje. Er zijn nauwelijks 8e-groepers meer zonder mobiel.

Dat heeft fysieke, psychische en sociale gevolgen. Zo hebben veel kinderen nu al een slechte houding omdat ze steeds over hun schermpje gebogen zitten. Te veel turen op TV, video, computer en andere schermen beïnvloedt o.a. je concentratievermogen en je slaapgedrag. De ontwikkeling van nieuwe apps gaat enorm snel en het is een dagtaak omdat zelf als ouder allemaal bij te houden. Hoe houd je het overzicht, hoe bepaal je waar jouw kind wel en niet naar kijkt? Welke spelletjes vind jij acceptabel, welke niet. Hoe ga je om met pubers en hun online gedrag? Heb je van jongs af aan een band opgebouwd met jouw kind zodat je gesprekken hierover kunt voeren? Welke regels heb je gesteld en hoe handhaaf je ze? Mijn ervaring is dat geen enkel kind zich uit zichzelf houdt aan tijd-afspraken zoals ook volwassenen het erg moeilijk kunnen vinden om toch nog niet die ene serie af te kijken. Je zult dus voortdurend moeten controleren: Belangrijker nog is ze leren hoe je afspraken met jezelf kunt maken en vooral ook om ze te stimuleren andere activiteiten te doen zoals sport.

Kinderen leren vaak ook niet meer dat ‘vervelen’ heel zinvol kan zijn en je op nieuwe ideeën kan brengen. In het algemeen ben jij zelf als ouder het belangrijkste rolmodel voor jouw kind. Ze doen jou in alles na. Dus als jij altijd op je telefoon zit te kijken, sta dan niet gek te kijken dat zij dat ook willen doen. Als jij daarentegen een echte lezer bent, worden zij dat meestal ook.

Het moeilijke van deze tijd is dat je als ouder al zo vooruit moet denken en dat in een wereld die zo razendsnel verandert. Hoe kunnen wij onze kinderen begeleiden als het zo lastig is de implicaties van al deze nieuwe ontwikkelingen te overzien? Wat doe je met het feit dat het grootste deel van de banen waartoe je kind kan worden opgeleid op het moment dat hij begint op school, niet meer zal bestaan tegen de tijd dat hij gaat werken?  Chauffeur, accountant, slager of belastingadviseur. Vergeet het maar. Wat dacht je van quantified self personal trainer, personal digital beheerder en privacy consultant. De tijd van ‘doe maar je best op schooljongen, dat is goed voor je toekomst’ is dan ook voorgoed voorbij. We moeten opnieuw nadenken en met elkaar praten over wat echt belangrijk is om onze kinderen mee te geven. Er is geen voorbeeld. De weg moet opnieuw geplaveid worden. Daarbij kun je ook steunen op oude ervaringskennis zoals Structuur, Rust en Regelmaat, maar dan wel vormgegeven in een nieuw jasje. Een ouder worden in deze tijd is een hele verantwoordelijkheid!

*Medeauteur: Leida Schuringa

Rob van Drunen

Rob van Drunen (1985) is een van de jongste redacteuren van Pioniers Magazine. Rob is medeoprichter van Mannenkracht - een plek waar mannen (opnieuw) kunnen ontdekken wat man-zijn voor hun betekent. Zij organiseren en begeleiden verschillende evenementen, waar mannen bij elkaar komen, zoals mannencirkels, zweethut-ceremonies en een mannenfestival. Ook bloggen en vloggen zij over hun eigen pad van persoonlijke groei als man en spreekt Rob regelmatig op podia, zowel voor vrouwen als mannen.