Winkelmand

Artikelen

Vrouwen, laat ons toch gaan

In mei vond het Happinez Festival plaats: met 14.000 bezoekers het grootste festival op het gebied van zingeving, geluk en innerlijke rust. Voor het eerst sinds het tienjarig bestaan was er een zogeheten MenOnly programma, gehost door Mannenkracht. Hoofdredacteur van Happinez Eveline Helmink schreef hierover in haar voorwoord: “Het is misschien niet de meest voor de hand liggende keus een mannenprogramma uit te rollen en ik weet ook niet welke rol Happinez heeft in deze maatschappelijke kwestie. Maar tussen alle inzichten over krachtige vrouwelijke energie, wil ik óók deel uitmaken van dit verhaal. Ik wil een mooiere Man Code voor mijn zoons, en al onze mannen”.

“Inherent aan pionierschap is onzekerheid, je doet iets immers voor het eerst.”

Over deze maatschappelijke kwestie ging Happinez al eerder uitgebreid met mij in gesprek. Ik wil graag een nieuwe visie op man-zijn laten zien. Hierbij gingen we in op de Man Code: het script aan ongeschreven regels en verwachtingen over wat mannelijkheid is – en hoe je als man zou moeten zijn. Dit script schrijft voor dat een echte man emotieloos (boys don’t cry), zelfverzekerd (ik heb alles voor elkaar), materialistisch (auto’s, voetbal kijken en bier drinken), competitief (haantje de voorste) en dominant (vrouwen veroveren) is. Een script dat generatie op generatie wordt doorgegeven. Niet alleen door mannen onder elkaar. Dit beeld wordt ook gevoed door (sociale) media, films, docenten en niet op de laatste plaats – zij het onbewust en onbedoeld – door onze ouders. Deze Man Code heeft tal van neveneffecten en bijwerkingen, waarover ik al eerder schreef in artikelen als ‘Waarom vaders zich (willen) terugtrekken van hun kinderen’ en ‘Mannen die opgroeien zonder vader leven korter’. Het is aan de hand: burn-out, depressie, verslaving en geweld waarin mannen sterk zijn vertegenwoordigd, het feit dat het leven in de bajes en op straat uit bijna enkel mannen bestaat, en dat deze mannen in de regel geen emotionele band hebben met hun vader. Maar denk ook aan het hoge scheidingspercentage – bijna een op de drie – en het ontbreken van inclusieve pioniers in de politiek.

Pionier in medialandschap

Over pionierschap gesproken, daarin verdient Happinez wat mij betreft een dikke vette ‘tumbs up’. Het is goed om daarbij stil te staan. Er is vaak, niet onterecht, kritiek op de mainstream media. Deze heeft een grote invloed op ons wereld- en zelfbeeld en dat is zowel de kracht als de keerzijde ervan. In het kritieke tijdperk waarin we leven is het cruciaal welke verhalen verteld worden. Kies je voor het verhaal dat likeable is met een zeker entertainment gehalte? Of schrijf je het verhaal dat responsible is met een zeker waarheid gehalte? Het laatste is gericht op verbinding en eenheid, het eerste op strijd en afscheiding. Misschien is jou dan ook al eens opgevallen dat als het op het onderwerp mannelijkheid aankomt, het heel verleidelijk is om het stereotype mannelijkheid op de hak te nemen en mannen tegenover vrouwen te zetten. Daarmee scoor je gegarandeerd lezers. In een relevantere boodschap zet je mannen en vrouwen naast elkaar, deelt een inclusieve boodschap en laat een deel open ter verder onderzoek, zoals Happinez samen met mij deed. En daar ben ik trots op.

Geen echte man

Inherent aan pionierschap is onzekerheid, je doet iets immers voor het eerst. Het mannenprogramma verzorgde ik samen met Jeroen Biegstraaten, vanuit onze organisatie Mannenkracht. Drie dagenlang, twee keer per dag, drie kwartier. Het was volstrekt onzeker en dus spannend hoeveel mannen er zouden komen. Überhaupt op het festival, wat voor het overgrote deel bezocht wordt door vrouwen. Maar ook hoeveel van die mannen ook daadwerkelijk bij ons naar binnen zouden stappen. We hadden gemiddeld zo’n 35 mannen per keer, waarbij het aantal eigenlijk volstrekt irrelevant bleek voor de impact en de voldoening die het teweegbracht. Mannen waarvan de meesten voor het eerst in zo’n ruimte waren met alleen mannen. Dat alleen al! Vervolgens ontstond er een verbondenheid die voor de meesten ook nieuw was. Mooie reacties waren: “Toen ik hier een half uur geleden binnenstapte had ik nooit verwacht dat ik dit zou delen”, Ik heb mijn hele leven gedacht dat ik hierin de enige was, maar dat bleek niet zo te zijn”. Bijna alle mannen vonden wel herkenning in de vraag: “Wie voelt zich weleens geen echte man?” Om vervolgens in te zien, dat als we dat beeld laten gaan, wat overblijft is wie JIJ bent. En dát geeft een gevoel van vrijheid.

Hennetje de voorste

Wat niemand – wij in ieder geval niet – had voorzien is hoeveel animo er aan de deur was van vrouwen. Ja, je hoort het goed. Met het woord ‘animo’ vat ik voor het gemak alle gradaties in interesse maar even samen. Want dat varieerde van een charmante naïviteit van “Oh, dus ik mag niet naar binnen?” tot respectloze verontwaardiging van vrouwen die aan de deur werden geweigerd. Markant detail: dit gebeurde door steeds wisselende vrouwelijke portiers die heel goed in de smiezen hadden waarom het van belang was dat er alleen mannen onder elkaar in de ruimte zouden zijn.

“Bij de een kwam de dame in kwestie haar vent nog net niet naar binnen duwen. Waarbij zij afloop kwispelend aan de deur stond: ‘En..en..en.. hoe was het?'”

Ook interessant was de dynamiek van stelletjes aan de deur. Bij de een kwam de dame in kwestie haar vent nog net niet naar binnen duwen. Waarbij zij afloop kwispelend aan de deur stond: “En..en..en.. hoe was het?” Hopend dat ze een man terug zou krijgen die nu eindelijk wel over zijn gevoelens zou gaan praten. Waarbij de man de onderliggende boodschap krijgt dat er iets mis is met hem. Bij een ander had de man er duidelijk zin in, maar omdat de vrouw tegen haar verwachting in niet naar binnen mocht, vond zij zonder moeite een alternatief gezamenlijk programma. En daar ging hij, op weg naar een andere lezing of workshop, waar hij zelf misschien totaal niet op zat te wachten. Waarmee hij de boodschap krijgt dat zijn behoefte op de tweede plaats komt. In beide gevallen houden man en vrouw elkaar in een beklemmende houdgreep.

Tegen hem en haar

Regelmatig krijg ik mailtjes van vrouwen die advies vragen over hoe zij hun – of een bepaalde – man kunnen bereiken. Soms in alle ernst, waarbij er zorgen zijn vanwege afzondering, ziekte of erger. Het advies wat ik dan – kort samengevat en uiteraard afhankelijk van de situatie – geef, is om vooral niet te zeggen: “Dit of dat zou echt goed zijn voor jou” of “Dit heb jij nodig”. Hij hoort namelijk: ‘Ik ben niet goed genoeg als man’. Dit is zijn grootste pijn, waardoor hij zich nog verder zal terugtrekken en zijn weg zoekt in verslaving en afleiding. Zeg in plaats daarvan bijvoorbeeld: “Ik hoorde of las dit en dat vond ik interessant of het raakte mij want ik… (in plaats van jij)”. En dan bijvoorbeeld: ‘Ik kan me nu beter voorstellen hoe zwaar het kan zijn om aan een bepaald beeld te moeten voldoen. En ‘Ik realiseer me nu dat ik hier zelf ook aan bijdraag richting onze kinderen’. Of iets in de trant van: ‘Want ik realiseer me dat ik als vrouw soms ook hypocriet ben.’ Verwacht vervolgens geen antwoord en ga niet in gesprek. Laat het los. En dat niet alleen. Laat ons gaan. Vrouwen kunnen mannen nooit helemaal begrijpen. En dat is maar goed ook. Andersom geldt het natuurlijk ook. Geloof me, we hebben dit werk met elkaar – onder de mannen – te doen. Daarna komen we weer bij jou terug. Waarschijnlijk. Maar tot die tijd is er niks dat je kunt doen.

Tegen hem wil ik zeggen: ‘Is er iets in je, dat bij het lezen hiervan denkt: “Ja”. Ondanks de nodige bezwaren of vraagtekens? Kom dan naar een van onze workshops, bijvoorbeeld ‘Doorbreek de Man Code’. Dan gaan we hier verder op in. Grote kans dat dit je iets brengt. Wat heb je te verliezen? In het ergste, of misschien wel beste, geval ben je een dag van huis geweest.

PS: Meer over onze workshop Doorbreek de Man Code vind je hier.

Rob van Drunen

Rob van Drunen (1985) is een van de jongste redacteuren van Pioniers Magazine. Rob is medeoprichter van Mannenkracht - een plek waar mannen (opnieuw) kunnen ontdekken wat man-zijn voor hun betekent. Zij organiseren en begeleiden verschillende evenementen, waar mannen bij elkaar komen, zoals mannencirkels, zweethut-ceremonies en een mannenfestival. Ook bloggen en vloggen zij over hun eigen pad van persoonlijke groei als man en spreekt Rob regelmatig op podia, zowel voor vrouwen als mannen.