Artikelen

Volg je hart, zet je talenten in met Dienend-Leiderschap

Onlangs bezocht ik in Amersfoort het EMOSIUM, ‘Het nét even andere leiderschaps symposium’, dat gastheer ‘Smarter Talents’ organiseerde samen met het Greenleaf Center voor Servant-Leadership (‘Dienend-Leiderschap’). Het was mooi om op een aansprekende manier wat uitgebreider stil te staan bij het veelgehoorde begrip Dienend-Leiderschap.​

Dienend-Leiderschap wordt beschreven als een ‘manier van zijn en doen’ waarbij de leider dienstbaar is aan de groei van anderen en van zichzelf, zodat mensen tot betekenis komen, organisaties blijvende resultaten boeken en daarmee bijdragen aan een duurzame ontwikkeling van de samenleving als geheel.

De volgende zes kenmerken worden daarbij genoemd:

  • Compassionate love: houd onvoorwaardelijk van anderen en van jezelf
  • Authenticity: ontdek wie je bent, waar je voor staat en handel consequent vanuit dit innerlijk kompas
  • Humbleness: wees moedig en bescheiden in je zijn en doen
  • Empowerment: help mensen te groeien en tot betekenis te komen
  • Provide direction: denk vooruit en geef richting aan de zaak
  • Stewardship: bouw aan betekenisvolle gemeenschappen en investeer duurzaam in mens, organisatie en samenleving

Ik vroeg me af, hoe je nu voor jezelf bepaalt, op welke manier en vanuit welke rol je het beste ‘dienend’ bent aan het ‘geheel’.

In contact met wat je beweegt

Zelf beleef ik voldoening, als ik in privé- of werk omgevingen een rol kan spelen in het bevorderen dat mensen in diep contact komen met wat hen en de mensen om hen heen ten diepste beweegt. ‘Empowerment’, mensen helpen te groeien en tot betekenis te komen, slaagt vooral als dat gebeurt. Van jongs af aan heb ik daarom al grote bewondering voor al diegenen die individuen of groepen in verbinding laten komen met de ‘onderstroom’ in henzelf, in het team van mensen waarin ze werken en in de organisaties of netwerken waarin zij zich bewegen.

Dat betreft dan meestal mensen die werkzaam zijn in de ‘zachte’ beroepen en rollen: coaches, leraren, mediators, therapeuten, healers, (mantel)zorgers, familie- en organisatieopstellers, stervensbegeleiders, uitvaartverzorgers bijvoorbeeld. Vooral wanneer zij proberen om niet vanuit eigenbelang te werken (hoewel een gezonde dosis ‘zelfzorg’ nodig is om de balans tussen geven en ontvangen in stand te houden en die tussen productie en productiecapaciteit, zoals Stephen Covey het noemde.

Pas de afgelopen jaren ben ik meer gaan waarderen wat voor mooie bijdrage aan een duurzame, betere wereld geleverd wordt door mensen die in meer ‘harde’ beroepen werkzaam zijn, zoals architect, metselaar, bakker, econoom, wetenschappelijk onderzoeker, of als jurist, zoals ik zelf.  Zij kunnen met hun gewetensvolle, mensgerichte, Dienend-Leiderschapshouding hun misschien wat meer zakelijke dienstverlening verrichten en met hun dienstbaarheid de noodzakelijke wereldlijke ‘bedding’ geven aan het werk van diegenen die meer rechtstreeks dienstverlenend zijn. Een dienstbaarheid die dus net zo hard nodig is als de allereerst in het oog springende dienstbaarheid van mens tot mens in situaties rond menselijke kwetsbaarheid zoals we dat kennen van professionals die in de zorg werken.

“Een gedachte die me meteen aansprak toen ik voor het eerst erover las, is het idee dat werk aan je eigen ontwikkeling als mens altijd op een dieper niveau het systeem waarvan je deel uitmaakt beïnvloedt en verandert, meer blijvend en duurzaam is naarmate de keuzes die je maakt sterker uit je hart komen.”

Volg je hart en zet je talenten in

Een gedachte die me meteen aansprak toen ik voor het eerst erover las, is het idee dat werk aan je eigen ontwikkeling als mens altijd op een dieper niveau het systeem waarvan je deel uitmaakt beïnvloedt en verandert, meer blijvend en duurzaam is naarmate de keuzes die je maakt sterker uit je hart komen. Voor de bepaling van de voor jou meest passende manier van dienstbaar zijn en de rol van waaruit je dat het beste doet, kun je dan dus goed afgaan op je hart. Maar wat als meerdere manieren en rollen je ingegeven worden vanuit je hart?

In een eerdere editie van het Pioniersmagazine kwam het begrip ‘multitalent’ aan bod: veel mensen -misschien uiteindelijk wel iedereen- beschikken over een of meerdere talenten, die het ook allemaal verdienen om ontwikkeld te worden, zonder dat je je hoeft te laten beperken door de vaak gehoorde overtuiging, dat je je op de ontwikkeling van maar één talent zou moeten richten. Met Leonardo da Vinci als voorbeeld van iemand die gelukkig zowel zijn uitvinders- als kunstzinnige talenten heeft ontwikkeld.

Een passende leidraad voor het besluit waarop je je energie richt zou dan kunnen zijn: wat is de rol van waaruit ik het meeste van waarde kan zijn voor het geheel , in de omstandigheden waarin ik nu op dit moment verkeer, in mijn maatschappij, mijn netwerk, mijn organisatie, mijn buurt, mijn team, mijn gezin? Die leidraad laat ruimte om per situatie en per moment vanuit andere rollen en op andere manieren te ‘dienen’: situationeel Dienend-Leiderschap.

Arthur Hol

Arthur Hol is auteur voor Pioniers Magazine. Hij is partner bij De Koning Vergouwen Advocaten, directeur van HRM-college, programmadirecteur bij Governance University en organisatieadviseur, partner van Nieuw Organiseren. Hij werkt met creatieve aanpakken om zijn ‘Mens boven Systeem’ –filosofie vorm te geven en stelt zich ten doel om op die manier bij te dragen aan transformatie van mensen en organisaties. Co-creatie is daarbinnen het principe waarmee hij mensen en ideeën met elkaar weet te verbinden.