Artikelen

The Artist’s Way

Het is alweer jaren geleden dat ik hoorde over The Artist’s Way: een boek van Julia Cameron dat belooft om je geblokkeerde creativiteit weer vrij te maken. Ik heb samen met zeven anderen een traject gevolgd onder begeleiding van Frederike Dekker en weet zeker dat zonder dat traject mijn leven er nu heel anders uit zou hebben gezien. Ik leen daarom mijn boek vaak uit: ik gun iedereen zulke levensveranderende inzichten.

Laatst kreeg ik mijn boek retour van iemand die het een tijdje geleend had en zoals je vaak doet met boeken die je een tijdje niet gezien hebt, bladerde ik er wat doorheen. Opeens was het alsof ik alles met nieuwe ogen las. Sommige zinnen had ik de eerste keer en ook op latere momenten helemaal gemist, terwijl ze een wijsheid tonen die veel meer doet dan mijn creativiteit deblokkeren.

De laatste paar maanden had ik het gevoel wel een beetje “uitgepionierd” te zijn. We zijn 2.0 getrouwd, hebben een omgekeerde verhuisbeweging gemaakt (van heel groot naar heel klein), zijn als één van de eerste appartementen in Amsterdam helemaal all-electric en leven ons leven zo duurzaam mogelijk. Als je mij vijf jaar geleden had gevraagd hoe mijn ideale leven eruit zou zien, dan was dit min of meer een goede beschrijving geworden. Doel bereikt dus. Leven geslaagd.

“We houden niet van verandering, maar wel van vooruitgang.”

Tegelijkertijd is dat natuurlijk helemaal niet hoe mensen in elkaar zitten. We houden niet van verandering, maar wel van vooruitgang. We stellen graag doelen, volgens Aristoteles heeft zelfs alles in de natuur een zeker doel, en we maken plannen om dat doel te bereiken. Ik stel ook nog steeds doelen. Een nieuwe website bijvoorbeeld, of een grote opdracht van de gemeente Amsterdam. Haalbare doelen, met fijne stappenplannen, maar dat geeft gek genoeg niet diezelfde bevrediging als het minder scherp geformuleerde ‘duurzaam pionieren.’

Toen ik dus door The Artist’s Way bladerde, viel mijn oog op de zin “in order to begin a creative work we feel we must know precisely how to finish it.” Dat is het inzicht: we focussen vaak uitsluitend op het resultaat en hebben daar (te) hoge verwachtingen van, terwijl juist het proces zo leerzaam is.

Ik heb geen doel nodig, maar een bedoeling. Het plan wordt dan automatisch een proces. Niet alleen focus op het resultaat, maar vooral ook op het proces. Dat geldt inderdaad voor creatieve acties: ik heb eindelijk een schaaltje geboetseerd nadat ik het weken had uitgesteld omdat ik bang was dat het resultaat niet zou worden wat ik verwachtte. Terwijl ik klei had gekocht omdat ik even uit mijn hoofd wilde en met mijn handen bezig wilde zijn. Proces. Geen resultaat.

Maar het geldt voor veel meer dingen. ‘Duurzaam pionieren’ is niet een doel met subdoelen (kleiner wonen – check; gasloos – check; alleen tweedehands kleding – check) maar een eindeloos proces waarbij je steeds checkt of wat je doet in overeenstemming is met je waarden. Ik hoef dus niet groots en meeslepend te denken, maar vind mijn ‘bedoeling’ juist in het zetten van de kleine stappen. Daar valt altijd nog wel een ‘check’ te zetten.

“Duurzaam pionieren’ is niet een doel met subdoelen maar een eindeloos proces waarbij je steeds checkt of wat je doet in overeenstemming is met je waarden”

Mijn ‘doel’ is weer helder voor mij en ik ben dus nog lang niet ‘uitgepionierd.’ Ik word enthousiast van de gedachte dat ik een leven lang kan pionieren en dat het zowel groots en meeslepend kan zijn als klein en alledaags. Ik bedacht zelfs heel voorzichtig dat ik een droom van mij, die ik al heel lang heb en steeds weer uitstel, nieuw leven in kan blazen. Want stel nou dat ik niet langer denk aan het schrijven van een heel boek, een bestseller, een resultaat? Maar in plaats daarvan geniet van het procesvan schrijven: kleine verhaaltjes, alleen voor mezelf? Vooral niet met de bedoeling dat het gelijk helemaal af moet zijn en ook nog eens perfect? Dan zou ik zo maar nú kunnen beginnen!

“Creativity is inspiration coupled with initiative.”

Erica Pierik

Erica Pierik (1975) is auteur voor Pioniers Magazine. Zij woont samen met haar man en twee katten in Amsterdam West. Samen kwamen ze erachter dat ze bewuster en duurzamer wilden leven, met een minder grote voetafdruk en met meer liefde voor de omgeving. Ze hebben daarom een paar jaar geleden een groot en duur appartement in Oud Zuid verruild voor een kleine, betaalbare woning in Bos en Lommer, zodat Erica haar stressmakende baan op kon zeggen. Nu werkt ze voor zichzelf als tekstschrijver (Buro Mani), heeft ze jaloersmakend lage hypotheeklasten en inspireert ze graag anderen om net als zij te leven volgens eigen kernwaarden.