Winkelmand

Boekrecensies

Saïda, van schoonmaakster tot islamitisch verzorger

Het trok onmiddellijk mijn aandacht: drie protestants-christelijke predikanten die een biografie schrijven over een moslima, Saïda Aoulad Baktit, pionier in hart en nieren. Als jong meisje was haar schijnbaar enige perspectief een traditioneel huwelijk op jonge leeftijd, zoals gebruikelijk bij veel Marokkaanse meisjes van haar generatie. Maar Saïda wist zich te ontwikkelen van schoonmaakster tot eerste islamitisch geestelijk verzorger van het Radboudumc in Nijmegen.

Haar levensloop, haar bewustwordingsproces, haar vele ups en downs en de engelen op haar pad laten zich lezen als een uniek, inspirerend document. In zachtheid en voortdurende verbinding lukt het Saïda om steeds weer nieuwe wegen te vinden en openingen naar verandering. Gaandeweg wordt ze de belichaming van een kracht die niet in een slachtofferrol wil blijven hangen. In levensvormen die haar niet meer passen. Haar creatieve geest stimuleert de moed om zich buiten bestaande kaders te begeven en platgetreden paden te verlaten.

Als pionier op dit gebied kost haar dat uiteraard ook veel kracht, omdat ze tegen de stroom in gaat en haar eigen visie wil overdragen. Bovendien zet ze zich niet aflatend in voor de interreligieuze dialoog tussen christenen en moslims. Daarvoor is charisma nodig, talent, een innemende persoonlijkheid en de oprechte overtuiging dat je alle critici voor je kunt winnen.

Als bruggenbouwer tussen de moslimgemeenschap en de Academische wereld van het Radboudumc stort Saïda zich op allerlei extra uitdagingen. Zo is zij mentor voor moslimvrouwen die studeren aan de universiteit en zowel daar als thuis moeten dealen met hun worstelingen, veroorzaakt door allerlei cultuurverschillen.

Dag en nacht grijpt ze alle kansen om het gesprek aan te kunnen gaan, zodat moslims zich meer gezien en gehoord voelen. Vijfmaal per dag biddend blijft ze onafgebroken met Allah’s innerlijke genade meewerken en dat maakt dat ze bergen kan verzetten.

Ook in haar persoonlijke leefomgeving vinden onverwachte transformaties plaats. Daar waar de moeder van Saïda het vanuit de islamitische traditie gewoon was om haar een ferme tik op haar handen te geven zodra zij het waagde om over borstonderzoek te beginnen (daarmee roep je juist het onheil over je af als vrouw) is zij nu supertrots op de bijdrage van Saïda aan de film “borstkanker ontsluierd”.

Het meisje Saïda dat halverwege de tweede klas van de MAVO van school werd gehaald volgde jaren later aan de Hogeschool voor Geesteswetenschappen in Utrecht op post-hbo-niveau de opleiding Spiritualiteit & Zingeving met als kopstudie Geestelijk Begeleider.

Vanuit mijn jarenlange ervaring met systemisch werk weet ik dat liefde en loyaliteit voor familie en tradities nog generaties lang door kunnen werken. Ook de lezer van dit boek zal het niet moeilijk vallen om in te voelen hoe zwaar op Saïda’s schouders de uitdaging tot verzoening met “wat is” heeft gedrukt als het om de keuzes van haar kinderen gaat. Zo was het haar eigen schrikbeeld om gedwongen te worden tot het permanent dragen van een hoofddoek en/of haar leven in Marokko door te moeten brengen.

De drie kinderen van Saïda, geboren en getogen in Nederland, kregen van hun moeder mee dat ze zich niets van de mening van anderen aan hoefden trekken en hun eigen keuzes mochten maken. Vervolgens verliet haar oudste dochter zonder diploma de Havo, trouwde jong en ging met haar Marokkaanse man in Tanger wonen omdat hij zich daar meer thuis voelde. Inmiddels is zij moeder van twee kinderen.

De tweede dochter heeft eveneens de Havo niet afgerond, is op jonge leeftijd met een Marokkaanse man getrouwd en kreeg drie kinderen. Ze draagt uit volle overtuiging een hoofddoek.

Uiteraard had Saïda liever gezien dat haar dochters hadden gedaan wat zij zelf zo graag had gewild. Maar beide dochters kozen voor de traditionele rol van de Marokkaanse vrouw. Ze laat ze hierin vrij. Kennelijk hebben haar meisjes deze weg nodig om hun eigen identiteit te vinden.

Ook het leven van haar jongste, een zoon, was geen kristallen trap. Net als zijn zusjes verliet hij zonder diploma de middelbare school, volgde tussen zijn 18e en 24e geen opleiding en had geen werk. Inmiddels behaalde hij zijn propedeuse en heeft zich ingeschreven voor de bachelor Politicologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Saïda is inmiddels een voorvechter als het gaat om vrouwenrechten binnen de islam. Saïd Bouharrou, heeft haar voorgedragen om bestuurslid te worden van de Raad van Marokkaanse Moskeeën in Nederland. Met haar kunde, flair en zelfvertrouwen is ze in staat om hier baanbrekend werk te verrichten. Ze voelt dit ook echt als haar roeping. Op veel gebieden heeft ze zich door de jaren heen laten zien als pionier en voorvechter. Zo behoorde ze tot de eerste generatie vrouwen die naar de moskee gingen en werd mede hierdoor een inspirerend voorbeeld voor velen.

Informatie:

Saïda – van schoonmaakster tot islamitisch geestelijk verzorger
Jeroen Jeroense, Trijnie Nielen – Rosier en Karin Spelt
ISBN 978-94-93175-7-2
Uitgeverij Van Warven, Kampen
Prijs € 19,95

Salomé Philips

Salomé Philips (1956) is editor van Pioniers Magazine. Een pionier, afkomstig uit een pioniersgezin-tegen-wil-en-dank. Haar ouders bestierden ver voordat dat hip werd een vrijwel zelfvoorzienend boerderijtje in Dalfsen. Daarna was haar moeder kostwinner en haar vader huisman. Tegelijkertijd bleven zij trouw aan het voorvaderlijk zwaar reformatorische gedachtegoed terwijl Salomé haar geheel eigen innerlijke waarheid bleef omarmen. Waarachtigheid is haar levensthema. Stoutmoedig en openminded zette ze als leergierig en sensitief kind op geheel eigen wijze al haar koers uit. Die leidde tot een sterke behoefte aan diepgang en mystiek als volwassene, gelardeerd met humor en lichtheid. ‘Onderzoekt alle dingen en behoudt het goede’ was daarbij de rode draad. Met een scherp oog en een liefdevol hart heeft zij de gave om vanuit respect voor wederzijdse autonomie te kunnen en durven weerspiegelen wat zij innerlijk en uiterlijk waarneemt; zowel schoonheid en echtheid als schaduw en inconsistentie. Wie deze reflecties in ontvangst wil nemen, gaat daar onherroepelijk iets mee doen. Quasinonchalant biedt zij anderen de mogelijkheid tot transformatie en het versterken van (persoonlijk) leiderschap en betekenisgeving. Dit talent gecombineerd met haar brede kennis heeft zij ingezet zowel gedurende haar lange loopbaan bij een commerciële bank als in haar eigen coachingspraktijk. Als levend onderdeel van Pioniers Magazine ziet zij het als uitdaging om niet alleen het licht in zichzelf te volgen en boven de korenmaat te zetten, maar ook anderen volop te laten sprankelen.