Winkelmand

Artikelen

Practice what you preach

We kennen deze uitdrukking allemaal en mogelijk gebruiken we deze ook als we vinden dat iemand in gedrag moet laten zien wat hij/zij bedoelt. ‘Moeilijk’ is het woord dat mij nu te binnen schiet omdat iets zeggen wat we bedoelen gepaard gaat met de juiste intenties. Twijfel over intenties is twijfelen over de oprechtheid waarmee iets gezegd wordt. Intenties moeten echter gestaafd worden door gedrag.

Sinds 1995 draag ik de leiderschapsfilosofie van Robert Greenleaf, die hij Servant-Leadership noemde, een warm hart toe. Zijn filosofie heeft mij destijds geraakt, niet omdat het als een boodschap van waarheid werd ‘gepredikt’ wel omdat het mij, sinds dat moment voortdurend vragen stelt over wat ik er mee doe en hoe ik het uitdraag in mijn gedrag.

Als ik naar de karakteristieken en gedragskenmerken van Servant-Leadership kijk, weet ik zeker dat ik mijzelf goed wil positioneren. Wie niet? Sommigen denken mij dat ook toe, vanuit de geachte dat ik al heel veel jaren met zijn filosofie bezig ben, ermee werk, het in organisaties probeer neer te zetten. Natuurlijk streelt me dat, terwijl ik weet dat deze streling voortkomt uit ijdelheid en niet uit waarheid. Want de waarheid is dat ik net zo hard worstel met Servant-Leadership als ieder ander in mijn streven om een goed voorbeeld te zijn.

Inspiratie

In ons land zijn gelukkig al heel veel mensen op dezelfde wijze geïnspireerd door het gedachtegoed. Dat stemt mij gelukkig omdat, toen wij ermee in aanraking kwamen, slechts een wens hadden en dat was vele mensen en organisaties ermee in aanraking laten komen. Gelukkig voel ik me al lang geen roepende in de woestijn. Servant-Leadership is bekend. Deze leiderschapsfilosofie heeft sindsdien al veel mensen geraakt en ik ken velen die het in de praktijk willen brengen. Eenieder op eigen wijze en eenieder in zijn of haar eigen omgeving, werk of privé. Prachtig, zeker als ik van hen hoor hoe zij het ervaren en mij bij herhaling bevestigen hoe moeilijk het soms ook is om er consequent in te zijn. Deze groep zijn de stille getuigen van de kracht van Servant-Leadership.

Hoog ‘ik-gehalte’

Ik zie, hoor en vooral lees over Servant-Leadership van hen die er naar buiten toe mee bezig zijn en wat me in die berichten heel vaak opvalt is het hoge ‘ik’ gehalte van wat zij vinden en hoe zij het doen. Het is prachtig als mensen ons willen laten nadenken over de karakteristieken of de gedragskenmerken. Dat is ook mijn streven. Maar het is sterker als we dat doen vanuit onze eigen strijd Servant-Leadership te manifesteren, in plaats vanuit onze ‘zie-je-nou-wel-hoe-het-moet’ houding, want dat zou ik niet willen typeren als Servant-Leadership gedrag.

Gedragsbetekenis

Natuurlijk heb ik ook een mening over wat Servant-Leadership kan zijn en op welke wijze het gepraktiseerd kan worden, terwijl ik tegelijkertijd weet dat ik daarin faal, en mezelf regelmatig afvraag of mijn gedrag ook werkelijk Servant-Leadership gedrag is.

Robert Greenleaf gaf ons zijn gedachtegoed. Het laatste wat hij daarmee wilde bereiken, was er een dogmatisch voorschrijvend mechanisme van maken. Hij stelde letterlijk de vraag of dit het zou kunnen zijn terwijl hij ons ook aanmoedigde het hier niet bij te laten maar door te gaan met te onderzoeken wat de diepere gedragsbetekenis is van Servant-Leadership. Kortom: door te reflecteren op ons eigen gedrag en onszelf bij herhaling de vraag stellen of het anders en beter kan. Niet vanuit de zie-mij-nou houding, wel vanuit de behoefte dagelijks te willen leren. Het mooie van het leven is niet de lengte ervan maar het gegeven dat we iedere dag mogen en kunnen leren totdat we sterven en uitgeleerd zijn. Daarna mag een ander dan een oordeel over ons vellen.

Daarin schuilt de spirituele kracht van Servant-Leadership: door het naar je eigen maatstaven te praktiseren (niet te preken) krijg je vanzelf terug of je goed zit en zie je aan de effecten van jouw gedrag of je op de goede weg zit. Laat het oordeel aan anderen over en blijf je best doen.

Daan Fousert

Daan Fousert (1947) is redactielid en auteur voor Pioniers Magazine. In de redactie is 'leiderschap' zijn aandachtsgebied. Daan wordt algemeen beschouwd als de grondlegger van Servant Leadership in Nederland. Hij schreef diverse boeken over Management, Human Resources en Dienend-Leiderschap. Zijn professionele focus is gericht op de volle breedte van leiderschap en de ontwikkeling van mensen. Momenteel is hij algemeen directeur van Servant-Leadership Solutions. “Het oude leiderschap is dood, en om het nieuwe aan te duiden hebben we allerlei woorden nodig die de aandacht in feite alleen maar afleiden van waar het werkelijk om gaat. Al die adjectieven verhullen dat we bij leiderschap geen eigen, grootse connotatie meer hebben. Ik heb me verbonden met dienend leiderschap, maar die term omvat niets wat met het woord leiderschap alleen niet ook te duiden valt. Echt leiderschap ís dienend. Al het andere is geen slecht leiderschap, het is géén leiderschap. Hou het simpel.” Daarnaast is Daan beeldhouwer en auteur van inmiddels al weer 6 romans.