Artikelen

Ondernemen vanuit je hart betekent kwetsbaar durven zijn

Ik ben in gesprek over een nieuwe opdracht. Wat mijn gesprekspartners zeggen te willen, is niet wat ik waarneem. Hun lichaamstaal en hun woordkeuze geven een ander signaal af. Ik benoem het verschil en krijg terug dat ik het verkeerd zie. Ik geef ze het voordeel van de twijfel en heb nog een tweede en zelfs een derde gesprek. De eindconclusie: ik heb gelijk. Wat ze zoeken is niet wat ze zeggen en daarbij: wat ze zoeken past niet bij mij. Ik volg mijn hart en zeg ‘nee’.

Vanuit Het zakelijke hart coach ik ZZP’ers die kostwinner zijn: ondernemers die hun hart willen volgen, maar die tegelijkertijd geld moeten verdienen. Anno 2018 is het hot, hip en happening om te zeggen dat je je hart volgt, dat je met passie onderneemt en dat je alleen maar doet wat goed voelt. Tegelijkertijd moet de schoorsteen roken als jouw leefsysteem afhankelijk is van jouw inkomen. Of je nu single bent of een gezin hebt met zes koters: nee zeggen tegen een inkomstenbron is een spannende aangelegenheid.

Vanuit je hart ondernemen. Leuk, maar wat betekent dit nou eigenlijk?

Je hart volgen, vraagt om drie belangrijke stappen: stilte en luisteren, jezelf serieus nemen en het niet weten verduren.

Stap 1: Stilte & Luisteren

Luisteren naar jezelf gaat over het opvangen van de signalen van je eigen systeem. Met systeem bedoel ik in dit geval het geheel van je lijf, je zintuigen en je gedachten. Om te kunnen luisteren is het nodig dat je stil wordt. Stil in je doen en laten, stil in je gedachten en stil qua emoties over wat je vervolgens waarneemt. Want of jij het nu je intuïtie, de wijsheid van je lichaam, een ingeving, een onderbuikgevoel, een brainwave of helder weten noemt, ook jij hebt een innerlijke stem die je belangrijke informatie geeft over jouw pad.

“Ook jij hebt een innerlijke stem die je belangrijke informatie geeft over jouw pad.”

De uitdaging zit ‘m erin, om voldoende stilte te ervaren in onze drukke en risico-op-data-overload maatschappij. Als je een boswandeling maakt is het makkelijk, maar je wilt het juist kunnen toepassen tijdens spannende, stressvolle en onzekere momenten. Begin daarom met jezelf serieus nemen.

Stap 2: Jezelf serieus nemen

Jezelf serieus nemen betekent dat je de informatie van je innerlijke stem serieus neemt. Handelen naar wat je hoort en waarneemt in jezelf. Dit kan verstrekkende gevolgen hebben. Een paar persoonlijke voorbeelden: het nee zeggen tegen die mogelijk grote opdracht. Het nee zeggen tegen een tweede jaar van mijn bushcraft opleiding hoezeer ik ook genoten heb van het eerste jaar. Het was te veel, te snel en te kostbaar om nu meteen door te gaan.

“Jezelf serieus nemen betekent dat je stilvalt, luistert en vervolgens niet negeert wat je waarneemt, maar juist je acties hiermee congruent laat zijn.”

Ook heb ik mezelf begin dit jaar teruggetrokken als bestuurder van een club waarmee ik vorig jaar een lokaal klimaatakkoord heb weten te realiseren. Dat was een pijnlijke beslissing. Mijn innerlijke stem was echter heel helder: “je collega-bestuurders opereren op een wijze die niet past bij jouw waarden. Het schuurt dermate dat loslaten beter is dan krampachtig proberen je aan te passen.”

Het kan ook gaan over ja zeggen tegen zaken die op je pad komen. Ik vond mezelf ineens live terug op de lokale tv omdat ik ja had gezegd op de vraag of ik het lijsttrekkersdebat wilde begeleiden. Iets nieuws, spannends en een vorm van lokale betrokkenheid die ik als ontzettend leuk heb ervaren en waar ik zelf nooit opgekomen zou zijn.

Jezelf serieus nemen betekent dat je stilvalt, luistert en vervolgens niet negeert wat je waarneemt, maar juist je acties hiermee congruent laat zijn. Hierbij komt stap drie om de hoek.

Stap 3: Het niet weten verduren

Stilvallen, luisteren en je innerlijke stem opvolgen, betekent dat je moet leren verduren dat je niet weet wat er na je actie gebeurt. Je weet niet altijd weet wat de consequenties zijn van je daden. We hebben geen glazen bol die ons van dag tot dag vertelt wat er gebeurt na onze acties. We kunnen erover fantaseren, hopen, wensen, willen en nog veel meer, maar de waarheid is: we hebben geen controle over de wereld om ons heen.

Durf jij de consequenties te verduren van gedrag dat congruent is met je innerlijke stem? Je weet niet wat het gevolg gaat zijn van jouw ja of nee. Is wat er komt beter, sneller, leuker of waardevoller? Geen idee.

“Juist in spannende tijden wil je kunnen blijven luisteren naar je innerlijke stem en daarvoor is het nodig je niet af te sluiten, je hart te blijven openen en de controle los te laten.”

Voor mijn klanten gaat het meestal om situaties gerelateerd aan hun rol als kostwinner. Als die in het gedrang komt, stijgt de spanning, daalt het vermogen om stil te worden en verdampt het geduld om goed te luisteren naar onze innerlijke stem. Hiermee stijgt recht evenredig onze behoefte aan controle. Het niet weten verduren, vraagt nogal wat van de mens: het betekent geen controle hebben.

Hier komt kwetsbaarheid om de hoek kijken. Juist in spannende tijden wil je kunnen blijven luisteren naar je innerlijke stem en daarvoor is het nodig je niet af te sluiten, je hart te blijven openen en de controle los te laten. Verreweg de meeste mensen voelen zich dan kwetsbaar.

Kwetsbaarheid is de enige weg

Laat nou net het verduren van het niet weten en de openheid en kwetsbaarheid die daarmee gepaard gaan, belangrijk zijn als het gaat om het volgen van je hart én om het jezelf sterker maken.

Een inspirerend boek, helemaal voor ondernemers die als adviseur werken, is Getting Naked van Patrick Lencioni. Het leest als een spannende avonturenroman en gaat over drie irreële angsten die maken dat we ons niet kwetsbaar opstellen en over het averechtse effect dat dit heeft:

  1. Fear of losing the business: de angst om een opdracht te verliezen
  2. Fear of Being Embarrassed: de angst om in verlegenheid gebracht te worden
  3. Fear of Feeling Inferior: de angst om je minderwaardig te voelen

Juist door te durven zeggen dat we iets niet weten, een opdracht wel of niet aan te nemen omdat ‘ie wel of niet bij ons past, eerlijk te zijn over wat we waarnemen in contact met een klant en simpelweg te zijn met wat is, staan we sterk, omdat we laten zien wie we zijn. Irreële angsten kennen we allemaal in meer of mindere mate, controle over de wereld om ons heen hebben we geen van allen, maar, het ligt wel binnen ons bereik hoe we reageren en of we ons hart blijven volgen.

Ik zit in een dialoogcirkel met vijf vrouwen. Het thema is ‘omgaan met tegenkracht’. Een van ons deelt over een traumatische gebeurtenis in haar persoonlijke leven. Het meest bijzondere aan haar verhaal is hoe ze door deze gebeurtenis meer dan ooit kwetsbaar en open in het leven is gaan staan. Terwijl de gebeurtenis meer dan traumatisch is, leeft ze nu voluit vanuit haar hart. In haar leven is het daarmee nu een oprechte afwisseling van regen en zonneschijn. Zoals in de natuur. Het is niet altijd alleen maar mooi weer. Maar we weten allemaal: juist dan verschijnt de regenboog!

Durf te ondernemen vanuit je hart, van binnenuit. Durf stil te vallen, te verduren dat je het soms niet weet en de kwetsbaarheid die daarmee gepaard gaan te laten zijn. Durf te zijn met zowel de regen als de zonneschijn. Laat de controle los en stel je open voor de regenboog.

Volg je hart, dat klopt altijd.

Madeleine Boerma

Madeleine Boerma (1966) schrijft over ondernemen, duurzaamheid en persoonlijk leiderschap. Als ondernemer combineert ze werken als internationaal projectmanager onder eigen naam, met het begeleiden van ondernemer-kostwinners via Het zakelijke hart. Ze is tevens auteur van het gelijknamig boek Het zakelijke hart. In haar vrije tijd houdt ze zich bezig met de energietransitie, heeft ze een lokaal klimaatakkoord gerealiseerd en heeft ze als hobby bushcraft: leren leven in en met de natuur.