Winkelmand

Artikelen

Lijden onder leiderschap

Sinds begin maart hebben we te maken met Corona en alle gevolgen van dien. Aanvankelijk werd onze regering nog geprezen vanwege hun slagvaardige aanpak en de maatregelen die zij aankondigden  om dit virus onder controle te krijgen en ervoor te zorgen dat Nederland, in de breedste zin, er zo weinig mogelijk onder zou lijden.

Leiderschap
Ik herinner me nog dat Rutte verkondigde dat er met 50% van de kennis, 100% besluiten genomen moesten worden wat vervolgens gebeurde. Slechts weinigen in ons land twijfelden aan zijn woorden. In de eerste weken dat het virus rondwaarde keken velen wekelijks naar de persconferenties om het verloop van het virus te volgen.

“Op dit moment zijn er nog maar weinigen die het leiderschap van onze regering prijzen.”

We kregen het onder controle. Na opschaling kon de landelijke ic-capaciteit het aan. Er was zelfs ruimte voor meer gevallen, die gelukkig uitbleven. De zomer kwam naderbij en het aantal dagelijkse besmettingen nam af. Bovenal daalden het aantal ic-opnames en het gevoel van ‘het is voorbij’ nam hand-over-hand toe. Maar niet dat gevoel nam toe, ook ontstond er een groeiende  berg aan informatie over dit virus en de wijze waarop er mee werd om gegaan in de wereld. Ieder land had zijn eigen aanpak en kon ook onweerlegbaar verklaren waarom zij in hun land juist voor die aanpak gekozen hadden.

Lijden
In ons land waren het vooral Maurice de Hond en Willem Engel die met bewijzen kwamen waarmee ze het handelen van onze regering in een ander daglicht zetten en bovenal de relevantie van hun besluiten bevroegen. Het leiderschap van onze regering was niet langer adequaat en ter zake kundig maar liep averij op door de commentarenvanaf  de zijlijn en de vragen die door andere onderzoeken werden opgeroepen. Het verwijt vanwege deze halsstarrigheid nam hand over hand toe, alsook de protesten en demonstraties tegen het gevoerde beleid.

“Betrouwbaarheid ontstaat pas als je als leidinggevende transparant bent.”

Op dit moment zijn er nog maar weinigen die het leiderschap van onze regering prijzen. De verguizingen zijn groter dan de loftuitingen. Steeds meer begint het erop te lijken dat ons land lijdt onder hun leiderschap. Het is dan ook moeilijk te accepteren dat we aan de ene kant worden gevoed met informatie waaruit blijkt dat het allemaal wel meevalt, terwijl we aan de andere kant bij herhaling gewaarschuwd worden voor een onmiskenbare tweede golf. Als argument wordt het toenemende aantal besmettingen gebruikt, terwijl we tegelijkertijd weten dat de stijging veroorzaakt wordt door de sterk verruimde mogelijkheden tot testen. De toename van het aantal besmettingen wordt bovendien niet onderbouwd door een groeiend aantal ziekenhuisopnames en ic-opnames.

Verwarring alom
Het lijkt een welhaast onmogelijke opgave voor de regering om hun in maart ingeslagen weg, teneinde dit probleem de kop in te drukken, weer te verlaten. Hun trein raast voort op rails die halsstarrig en onbuigzaam blijken. Ondanks het toenemend aantal andere wetenschappelijke bewijzen en ondanks de betrekkelijkheid van de cijfers die ons voorgeschoteld worden. Hebben ze ongelijk? Hebben al die anderen gelijk? Is hier meer aan de hand?

Behoefte aan transparantie
Het is bijna onmogelijk deze vragen naar tevredenheid te beantwoorden. Niemand beschikt momenteel over echte harde feiten en bewijzen. Het gevolg daarvan is dat we vooral niet afwijken van de nu eenmaal gekozen route, want stel nou eens dat ze gelijk hebben en dat die tweede golf nog rampzaliger uitpakt dan de eerste.

Ondertussen lijdt ons land, en daarbij ons sociale en economische systeem, onder het steeds vager wordende leiderschap dat we voorgeschoteld krijgen. De Tweede Kamer, als toezichthoudend orgaan, helpt ons daar ook niet erg bij.

Een van de belangrijkste vereisten van leiderschap is betrouwbaarheid. Dat dwingt respect af. Betrouwbaarheid ontstaat pas als je als leidinggevende transparant bent. Transparantie kan onder meer verschijnen zodra je toegeeft het (nog) niet te weten. Bovendien vereist transparantie dat je ontvankelijk bent voor nieuwe en andere inzichten. En dat je deze serieus neemt totdat je ze kunt weerleggen en afwijzen of accepteren en omarmen. Van beide bewegingen is momenteel weinig zichtbaar. Wat we daarentegen wel zien is een koppig blijven vasthouden aan de al maanden geleden gekozen route. Onze  regering zou zichzelf een dienst kunnen bewijzen door meer transparant gedrag te vertonen. Dat getuigt niet alleen van adequaat en Dienend- Leiderschap, maar tevens voorkom je daarmee dat Nederland moet blijven lijden onder het gebrek aan leiderschap.

Daan Fousert

Daan Fousert (1947) is redactielid en auteur voor Pioniers Magazine. In de redactie is 'leiderschap' zijn aandachtsgebied. Daan wordt algemeen beschouwd als de grondlegger van Servant Leadership in Nederland. Hij schreef diverse boeken over Management, Human Resources en Dienend-Leiderschap. Zijn professionele focus is gericht op de volle breedte van leiderschap en de ontwikkeling van mensen. Momenteel is hij algemeen directeur van Servant-Leadership Solutions. “Het oude leiderschap is dood, en om het nieuwe aan te duiden hebben we allerlei woorden nodig die de aandacht in feite alleen maar afleiden van waar het werkelijk om gaat. Al die adjectieven verhullen dat we bij leiderschap geen eigen, grootse connotatie meer hebben. Ik heb me verbonden met dienend leiderschap, maar die term omvat niets wat met het woord leiderschap alleen niet ook te duiden valt. Echt leiderschap ís dienend. Al het andere is geen slecht leiderschap, het is géén leiderschap. Hou het simpel.” Daarnaast is Daan beeldhouwer en auteur van inmiddels al weer 6 romans.