Winkelmand

Artikelen

Is het Coronavirus het begin van een nieuw tijdperk?

2020 zou het jaar van de verandering worden. Dat de natuur daar zo rigoureus waarheid van zou maken, had bijna niemand kunnen bedenken. Vaak worden na een crisis dingen veranderd. Laten we na deze crisis ook veranderingen doorzetten. Gevallen machtige bedrijven geven straks door gedwongen reorganisaties ruimte voor nieuwe organisatiestructuren en nieuwe normen en waarden. Alles moet straks immers opnieuw worden opgebouwd. Niet alleen bedrijven, maar ook sociale structuren en gewoontes. Want stiekem is thuis werken toch wel een stuk relaxter dan twee uur in de file staan. En wie weet werkt thuisonderwijs voor een groep kinderen wel veel beter dan school.

“Stiekem is thuis werken toch wel een stuk relaxter dan twee uur in de file staan.”

Nu het Coronavirus als een zwarte deken over Europa valt, worden ook de valkuilen van onze kenniseconomie en kapitalisme langzaam zichtbaar. Grondstoffen van medicijnen worden niet meer geleverd door India, waardoor er schaarste is aan medicijnen. Mensen die veel betaald krijgen komen thuis te zitten omdat er geen noodzaak is voor hun functie, andere mensen draaien onderbetaald extra uren om levens te redden. Er zijn lege voedselschappen omdat mensen zelf geen toegang hebben tot direct vers voedsel, zoals een groentetuin en zelfgemaakte conserven. Mensen vanuit risicogebieden gaan op vakantie naar andere landen, want ze hebben er al voor betaald. Dat ze daarmee anderen besmetten lijkt een bijzaak te zijn. Overheden reageren traag, ze wanen zich veilig door de zelfmaakbaarheid van samenlevingen die ze zich met vele regels hebben toegeëigend. En in sommige gevallen wordt letterlijk gezegd ‘dat ons land beter is dan andere landen.’ In de afgelopen jaren zijn we blijkbaar gewend dat we alles kunnen krijgen en opeisen, en vergeten we daarbij dat we een wereld delen met anderen waar we ook zorg voor moeten dragen.

Zelfvoorzienend
Door het virus en de noodzakelijke maatregelen worden landen gedwongen om terug te gaan naar de kern van het leven: alleen voorzieningen die in de basisbehoefte ondersteunen blijven open. De basisbehoeften zijn eten, drinken, onderdak, veiligheid en zorg. Opvallend is hoe Nederland in haar basisbehoefte afhankelijk is van andere landen. Een groot deel van ons voedsel komt uit het buitenland, net als onze medicijnen. Export en import van producten geven rijkdom en welvaart, alleen zijn Nederlanders te veel op deze rijkdom gaan vertrouwen. Als de import wegvalt, dan missen Nederlanders de kennis over en fysieke toegang tot het zelf verbouwen en conserveren van voedsel.

“Het wegvallen van onze rijke basis geeft ons de kans om de maatschappij straks te verbinden met alles wat de natuur ons kan en wil geven.”

Ook over de geneeskrachtige planten in de natuur is weinig bekend. Voor iedere kwaal bestaat in de natuur ook een antwoord. We zijn heel lang bezig geweest om het te druk te hebben met andere minder noodzakelijke dingen om deze kennis actueel te houden. Het wegvallen van onze rijke basis geeft ons de kans om de maatschappij straks te verbinden met alles wat de natuur ons kan en wil geven. Natuurlijk met import van heerlijke groentes, fruit en cacao, maar met kennis over het telen en conserveren van groente en fruit. Kinderen kunnen op school leren welke planten eetbaar zijn, welke medicinale krachten ze bezitten en hoe je groente en fruit verbouwt.

Delen
Door de huidige kenniseconomie en de bijbehorende prestatiedrang is een ‘ieder voor zich’ mentaliteit ontstaan. Het aantal narcistische mensen is de afgelopen jaren dan ook gestegen van 1 – 5 % tot in sommige leeftijdsgroepen 30%. Dit is duidelijk te zien aan hoe mensen omgaan met de Coronacrisis. Er wordt overdreven gehamsterd, brokers verergeren bewust de omstandigheden voor een beurscrash en mensen nemen te veel risico’s waardoor ze bewust andere mensen in gevaar brengen. Terwijl, als we accepteren dat ‘het nu eenmaal zo is’ en allemaal een stapje terug doen en ons verlies incasseren, we veel verder komen en er veel minder schade zal zijn aan de economie en gezondheid van mensen. Deze crisis geeft ons een kans om weer te verbinden met andere mensen en ons bewust te zijn van onze invloed op het grotere geheel.

Werkelijke motor van de economie
Teruggeworpen op de basis wordt ook heel duidelijk welke mensen het fundament van onze samenleving zijn. Vrouwen en mannen die werken in de zorg, het onderwijs en bij de politie. Juist op deze groepen heeft de overheid de laatste decennia veel bezuinigd. Het zijn mensen die onderbetaald worden en al enige tijd roepen om een beter salaris en minder werkdruk. Veel mensen die meer verdienen zitten nu thuis, omdat hun werk voor de basis van de maatschappij overbodig is.

Naast de financiële onderwaardering is hen ook steeds meer autonomie ontzegt. Overheden en zorginstanties hebben het ene protocol na het andere ontwikkeld, waardoor zij hun vak niet meer goed kunnen uitoefenen. Het wordt tijd dat deze mensen de waardering krijgen die zij verdienen. In alles zijn zij de motor van de economie. Nu de economie op haar gat ligt en bestaande structuren overhoop liggen, kunnen we ons afvragen hoe we straks beroepen en bijdragen van mensen gaan waarderen. Wie zijn er nu echt belangrijk in onze samenleving? Zonder zorgmedewerk(st)ers is er immers geen economie.

Nieuw tijdperk
Op dit moment storten onze economie en sociale structuren in elkaar. Als het Coronavirus is uitgewoekerd komt er een tijd van wederopbouw. We kunnen nu al het debat aangaan wat we belangrijk vinden. Gaan we verder in de oude structuren of gaan we meer ruimte maken voor onze basisbehoeften en in verbinding leven met alles wat om ons heen is?

Niraï Melis

Niraï Melis (1980) is auteur voor Pioniers Magazine. Zij is schrijver, socioloog en ondernemer. Haar missie is om mensen weer in hun kracht te zetten. Dit doet zij door de disbalans tussen de vrouwelijke en mannelijke energie te benoemen. Ze heeft verschillende onderzoeken gedaan naar de oorzaken van de disbalans en hun invloed op de maatschappij, economie en politiek. Zo heeft ze een onderzoek naar de gendergelijkheid in kranten gedaan en in politieke programma's.