Interviews 'Pionier in the picture'

Interview met pionier Joke Achterkamp, ouder- en kindercoach

Een wereld vol gelukkige kinderen en volwassenen, dat is haar droom! Joke Achterkamp is ouder- en kindercoach en is recent gestart met een praktijk in Nijverdal nadat ze 10 jaar in de jeugdzorg werkte en niet meer blij werd van alle kaders. Haar missie is om kinderen en hun ouders (weer) te laten stralen!

Waarin maak jij het verschil?

Voornamelijk met mijn aanpak. Door mijn achtergrond en ervaring lukt het mij vrij snel om tot de kern van iemand en van de problemen door te dringen. Daarnaast ben ik een open en positief ingesteld persoon waardoor ik makkelijk contact maak en mensen zie voor wie ze werkelijk zijn. Ik hou ervan om hun diepere kern te zien. Hierdoor kan ik kinderen en ouders snel weer stralend de wereld in sturen en stralen is mijn ding!

Hoe kom je zelf zo stralend?

Door te genieten van wat ik doe. Overal waar ik ben, geniet ik van wat het leven mij biedt. Je leeft maar 1 keer toch? Wanneer je de wereld met een positieve instelling bekijkt en geniet van het leven dan is dat leven vele malen leuker. Als ik lekker in mijn vel zit, straal ik. Dat wil ik overbrengen op anderen.

Lukt je dat ook om het stralende over te brengen op ouders en kinderen?

Ja, ze beginnen snel te stralen. Dat komt doordat ze zich gezien voelen. Elkaar echt zien doe je niet alleen met je ogen, maar vanuit je hele wezen, je hele zijn.

Waarom ben je bij jeugdzorg weggegaan?

Omdat ik daar niet meer straalde. Kinderen en ouders krijgen bijna geen kans meer om echt gezien te worden. Ik vind dat juist heel belangrijk. Ik had niet meer het gevoel dat ik recht kon doen aan de mensen binnen de kaders van jeugdzorg. Iedereen die daar werkt, doet zijn stinkende best er iets van te maken, maar ik voelde me erdoor beperkt. Zelfs zodanig dat ik niet meer lekker in mijn vel zat. Dan wordt het lastig om je werk goed te kunnen blijven doen. Het werd een last, ik vond dat mijn persoon en mijn normen en waarden in de knel kwamen. Dat zag ik ook bij anderen gebeuren. Ik voelde mezelf onderuit gaan en dat wilde ik niet laten gebeuren dus toen ben ik eruit gestapt.

Had je meteen een idee na je ontslag wat je wilde doen?

Nee, alleen een globaal plan. Ik had het  idee om een eigen praktijk te starten waarin ik kon werken op mijn manier,  zonder de rompslomp en de regels die ik kende van jeugdzorg. Ik vind wel dat je moet kunnen verantwoorden naar ouders en kinderen toe waar je mee bezig bent, maar alle andere dingen konden me heel hard gestolen worden. Dat heb ik dus ook lekker gedaan. In eerste instantie dacht ik aan speltherapie, maar dat was het toch niet. Uiteindelijk kwam ik op mijn zoektocht de opleiding tot kindercoach tegen. Die opleiding ben ik gaan volgen omdat het zo klopte met de ideeën die ik had over kinderen en de begeleiding.

Wat vond je het meest spannend na je ontslag?

De spanning kwam wat later. Ik wil mijn geld verdienen met mijn eigen praktijk. Het meest spannende vond ik toch wel dat er een klant moest gaan komen. Die onzekerheid, daar heb je geen grip op. Je kunt jezelf zoveel mogelijk zichtbaar maken en vertellen wie je bent en wat je doet, maar dan  is het nog steeds onzeker. De uiteindelijke stap moet de klant zetten. Er is weinig financiële zekerheid als je begint zoals ik dat deed. Aan de andere kant had ik ook wel het vertrouwen dat het zou gaan lopen en dat gebeurde ook. Die eerste klant kwam en er volgden er meer.

Welke activiteiten doe je nu en wat vind je het leukste?

Wat ik zelf wel verrassend vind, is dat ik momenteel het meeste geniet van de cursus die ik aan ouders geef. Ik wilde me in eerste instantie  op het contact met kinderen richten, maar de eerste cursus voor ouders was gelijk al zo’n succes.

“Je kunt niet alleen aan een kind sleutelen. Een kind maakt onderdeel uit van een systeem en daar horen ouders bij. Als je wilt dat kinderen veranderen, zul je als ouder(s) ook moeten veranderen.”

In deze cursus “je bent niet alleen”, komen ouders een aantal dagdelen bij elkaar. Verschillende vragen staan centraal. Thema’s over je kind, maar ook over het ouderschap, je wensen. Daar hebben we het over. We praten niet alleen, maar we zijn ook actief bezig. Dat kan door rondom een onderwerp te tekenen of een collage te maken. Dat zorgt ervoor dat er een open sfeer is waarbij er makkelijk over van alles en nog wat gesproken kan worden. Er is zoveel herkenning bij elkaar en de ouders spiegelen elkaar. Ik hoef eigenlijk niks te doen! Ze helpen elkaar al enorm verder. Dat is echt een cadeautje. Van ouders wordt nog steeds verwacht dat ze de perfecte ouder zijn. Dat kan niet en hoeft niet. Ik zie aan de ouders dat ze het fijn vinden dat ze inderdaad niet alleen zijn in hun problemen die ze met hun kinderen ervaren.

Waar lopen ouders vooral tegenaan?

Kinderen die worstelen met emoties of driftbuien hebben. Veel kinderen gedragen zich op school voorbeeldig tot ze thuiskomen en dan worden ze boos of slaan met deuren. Alsof hun  kind dan als een blad aan een boom omslaat. Maar ouders vergeten vaak dat het thuis een veilige haven is waar een kind dit gedrag durft te laten zien. Ouders zien het vaak als falen als een kind zich onhandelbaar gedraagt. Ze denken dat het hun schuld is.

Er wordt tegenwoordig best veel van kinderen gevraagd, niet alleen op school maar ook buiten schooltijd. Veel kinderen hebben last van overprikkeling of zelfs stress en vinden het moeilijk zich te ontspannen. Dat is heftig soms. Ik hoorde onlangs dat een school had bedacht dat ze het speelkwartier zouden laten vervallen omdat het teveel gedoe was. Toen dacht ik: dat kan niet! Ook van een speelkwartier leren kinderen. Kinderen moeten hun eigen grenzen kunnen opzoeken. Van buitenaf inperken is niet goed want dan leren ze hun grenzen en die van een ander niet van uit zichzelf kennen. Ouders zitten er snel te dicht bovenop.

Heb je een soort formule voor een stralend kind?

Nee, want elk kind is anders en elke ouder is anders dus moet je bij elk kind weer opnieuw gaan kijken waar het stralende knopje zit. Dat is vaak een combinatie van dingen. Als je als ouder niet goed in je vel zit, breng je dat snel over op je kind. Daarnaast kun je als ouder dan ook veel minder hebben. Het is dan belangrijk om te weten waar je als ouder van gaat stralen. Dat is dus niet alleen voor de ouder van belang, maar ook voor het kind. Goed luisteren naar je kind is wel een belangrijke. Echt contact maken dus. Op ooghoogte zitten en luisteren naar je kind om te begrijpen en niet om te antwoorden. Je moet open staan, dan voelt een kind zich gehoord en gezien en zal het veel duidelijker zijn in wat het wel of niet wil.

Dat is wel een bepaalde vaardigheid die je dan als ouder moet hebben. Leer jij dat aan ouders die dat nog niet kunnen?

Ja dat kan, dat moet dan eerst bij ouders. Dat leren ze onder andere in de cursus. De cursus is wel steeds anders omdat de deelnemers wisselen. Elke keer komt er iets anders naar voren. Kinderen kopiëren het gedrag van ouders dus als je verandering wilt zien moet je ook zelf aan de slag!

Waarin onderscheid je je van de andere kindercoaches?

Iedereen is anders, dus ik ook. Vanwege mijn achtergrond. Ik heb ontwikkelingspsychologie gestudeerd en ik heb 10 jaar binnen jeugdzorg gewerkt. Ik heb veel gezien en gehoord, kennis en ervaring op gedaan met probleemgezinnen. Daarnaast ben ik een heel positief ingesteld persoon, maar ook iemand die duidelijk is en recht door zee. Op een respectvolle manier. Respect hebben voor elkaar staat heel hoog bij mij in het vaandel, niet alleen voor de ouders maar ook voor het kind. Integer zijn, hoort bij mij. Deze combi maakt mij uniek. Bij elke nieuwe klant ga ik, als het tenminste in de buurt is, in een eerste gesprek zelf langs bij ouders. Het kind in de eigen woonomgeving zien, vind ik belangrijk. Ik kan dan beter een beeld vormen bij wat er aan de hand is.

Waar komt jouw idealisme vandaan?

Mijn geloof heeft daar mee te maken. Ik ben als kind van een dominee opgegroeid, als oudste in een gezin van 5. Ik heb altijd met de paplepel ingegeven gekregen: “wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet.” Door goed om te gaan met je naasten en jezelf, doe je het goede en probeer je de hemel op aarde te creëren. Ik ga nu niet meer naar de kerk. Ik geloof dat er een hoger iets is, voor mij is dat God, maar ik heb me uitgeschreven uit de kerk. Ik heb dat gedaan omdat ik zag dat er zo krampachtig om wordt gegaan met fouten die gemaakt worden. Er wordt veel gereageerd vanuit angst, spanning en starheid. Daardoor weet je niet meer hoe je open en kwetsbaar met iets om kunt gaan. Meestal vraagt een lastige situatie juist om anders te kijken, vanuit openheid en liefde. Dat is ook, volgens mij, wat God graag wil dat we doen. Ik kon me niet langer vinden in een gemeenschap waarbij er op deze angstige en in mijn ogen af en toe schijnheilige manier met mensen werd om gegaan.  Mijn geloof en idealisme is er nog steeds en van daaruit handel ik ook.

Waar vind je jezelf pionierend in?

Voor mij is alles pionieren. Ik had nog nooit een praktijk opgezet. Mijn vakgebied kindercoaching is ook nog erg jong. De manier waarop iedereen het uitvoert, is anders. We zitten niet vast aan protocollen. Ik moet het dus min of meer zelf uitvinden. Gelukkig heb ik in de opleiding veel geleerd van Jeannette Bakker, voor mij de moeder van de kindercoaching. Zij is een pionier in hart en nieren en heeft voor mij een tipje van de sluier opgelicht. Nu mag ik zelf pionieren als ouder- en kindercoach.

Je bent ook pestspecialist. Kun je daar iets over vertellen?

Ja, ik ben KOMOP-coach, aangesloten bij ‘Pesten buiten Westen’. KOMOP-coaches zien pesten als een signaal dat er iets mis is met het kind of een systeem waar een kind onderdeel van is.  Omdat de perfecte wereld niet bestaat en er dus altijd signalen zullen moeten worden uitgezonden om een situatie te kunnen veranderen, zal pesten als fenomeen volgens mij nooit helemaal verdwijnen. Het is een totaal andere benadering dan de standaard ideeën die er zijn over pesten. Je moet er niet tegen gaan vechten, dan wordt het namelijk  groter. Alles wat je aandacht geeft, groeit immers. Het is belangrijker om juist het positieve stuk aan te pakken. Om te zorgen dat kinderen zich verbonden voelen met elkaar. Als ze een onderlinge band voelen, zal er minder snel worden gepest. Ze hoeven geen beste vrienden te worden in een klas, maar als je de focus daarop legt in plaats van op wat je niet moet doen, dan krijg je een lager pestcijfer. Daarbij is het ook hier belangrijk dat de volwassenen het goede voorbeeld geven, dus ook in de teamkamer zullen de relaties goed moeten zijn.

Ouders kunnen mij inhuren als KOMOP coach voor een zogeheten KOMOP- traject, waarbij er in ongeveer drie tot vijf sessies veel kan veranderen. Binnen het traject zijn er verschillende stappen die het kind en de ouders kunnen doorlopen. De organisatie waar dit vanuit gaat heet ‘Pesten buiten westen’. Ik ben op hun website te vinden. Er start binnenkort ook een training voor leerkrachten die als KOMOP-kracht met pesten in de klas aan de slag kunnen.

Als KOMOP-coach vind ik het vooral belangrijk om te leren begrijpen en om te luisteren naar de boodschap. Ik wil vooral kijken wat het ons te zeggen heeft en dan kijken hoe we daarmee om willen gaan.

Info: www.kinderschatten.nl

PS: wil jij ook als pionier in the picture staan met je missie of jouw bedrijf? Dat kan. Meer informatie vind je hier.

Carla de Ruiter is hoofdredacteur en oprichter van Pioniers Magazine. Zij is directeur van de business school van Servant-Leadership Solutions en helpt organisaties en leiders bij nieuwe vormen van leiderschap. Momenteel schrijft zij aan het boek: "Pionierend Leiderschap, de creatieve uitdaging voor ons menselijk bestaan." Carla is ontwikkelaar van de filosofie die zij Pionierend Leiderschap noemt. Zij maakt zich hard voor maatschappelijke innovatie door pioniers samen te brengen en hen te stimuleren om vooral boven het maaiveld uit te steken met hun idealen voor een wereld die werkt. Met haar unieke visie maakt zij pioniers bewust van een dieper, vrijer, persoonlijk- en collectief potentieel, waarmee zij meer impact krijgen met hun idealen voor een betere wereld.