Artikelen

Integrale partnerrelaties: 3 kernprincipes voor bewuste relatiecoaching

Van heel nabij zie ik hoe partners zoeken naar handvatten om de veelal onbewuste impulsen, motieven en emoties het hoofd te bieden en iets van hun relatie te maken. Mijn belangstelling voor een nieuwe visie op relaties komt voort uit mijn jarenlange ervaring met het begeleiden van mannen en vrouwen en hun relatievragen en uit mijn persoonlijke worsteling en zoektocht.

Ondanks het grote aanbod aan begeleiding en opleidingen op relatiegebied, is er een groeiende groep mannen en vrouwen die ervaren dat dit huidige aanbod niet meer aan sluit bij hun kernwaarden en bij wat ze eigenlijk zoeken. De reden is niet een gebrek aan deskundigheid van begeleiders of docenten. Nederland kent een keur aan uitstekende relatietherapeuten. Dus wat is hier aan de hand? In dit artikel geef ik een compacte beschrijving van de drie kernprincipes waarmee een integrale benadering van partnerrelaties zich onderscheidt van de meeste reguliere benaderingen.

Waar komen we vandaan en waar staan we nu?

Onderliggende gevoelens van wanhoop, woede en machteloosheid laten zien dat heel veel mensen een voorbeeld missen. Immers, de moderne relatie die we nu kennen, bestaat nog maar heel kort. Ik groeide op in een tijd waarin het traditionele huwelijk door een nieuwe naoorlogse generatie collectief overboord werd gegooid en het individualisme haar intrede deed. Het ontdekken en erkennen van eigen verlangens, behoeften en gevoelens en onafhankelijk denken was in de jaren zeventig een geheel nieuw fenomeen. Voor zowel vrouwen als mannen bood de generatie die ons had voortgebracht geen voorbeelden die voor ons bruikbaar waren. We vonden met elkaar de moderne relatie uit en dat zorgde voor een collectieve, evolutionaire stap in de gehele westerse wereld. Zowel de dominantie van mannen als de inferieure houding van vrouwen werd niet langer als gegeven aangenomen en de inmenging van de kerk bij zaken als geboorteregeling en opvoeding werd overboord gegooid. Nieuwe waarden werden belangrijk geacht voor partnerrelaties, zoals gelijkwaardigheid, openheid, contactvolle communicatie, zelfgekozen taakverdeling in ouderschap en vervullende seksualiteit voor zowel mannen als vrouwen. Bovendien werd nu verwacht dat partners elkaar stimuleren in hun persoonlijke ontwikkeling en maatschappelijk succes en dat een relatie zowel uitdagend als veilig zou zijn.

“Het ontdekken en erkennen van eigen verlangens, behoeften en gevoelens en onafhankelijk denken was in de jaren zeventig een geheel nieuw fenomeen.”

Je kunt dus zeggen dat we ons hebben ontwikkeld en meer vrijheden hebben verworven, waarmee een gezonder en opener relatie klimaat is ontstaan. Hoewel het een verademing is dat we ons hebben bevrijd uit de benauwende afhankelijke relaties van voorheen en de strijd voor gelijkheid is gewonnen, blijven veel mensen doorzoeken naar werkelijk relatie-geluk: binnen hun bestaande relatie of met een nieuwe partner. Vanuit onze recent verworven onafhankelijkheid eisen we nu zelfs dat de ander voorziet in onze emotionele, seksuele en spirituele vervulling. Zo hebben we een nieuw, romantisch ideaal gecreëerd waaraan een mens nauwelijks kan voldoen. Als liefde en geluk niet bij de ander te vinden zijn, waar dan wel?

“Als liefde en geluk niet bij de ander te vinden zijn, waar dan wel?”

Omdat de reguliere visie op partnerrelaties destijds onvoldoende aansloot bij wat ik zelf kennelijk zocht, ging ik te rade bij spirituele leraren en onderging ik een diepgaand proces van ontwaken en ontwikkelen als vrouw en als partner. Gaandeweg ontwikkelde ik een vernieuwende visie op het begeleiden van partnerrelaties. Ik noem het een integrale of inclusieve benadering, die gekenmerkt wordt door de volgende drie principes:

  1. Wakker worden als vertrekpunt van de begeleiding
  2. Je relatie in afstemming brengen met wat er is
  3. De relatie als holon

Wakker worden als vertrekpunt van de begeleiding

In de integrale visie wordt spiritualiteit niet gezien als een methode om je gelukkiger te voelen of om te komen tot harmonie en balans. Ongeacht het culturele waardesysteem van het land of continent waar je geboren bent en je leven leeft, is er een onderliggend script dat ons collectief en wereldwijd in de tang houdt en bepaalt. Het is de aanname dat ieder mens een afgescheiden ik is dat tegenover de ander staat. Omdat deze manier van leven een gewoonte is geworden, is het gewoonte-zelf aan het stuur. Vanuit het geloof in deze dualiteit en de hoop verlost te worden uit de gevangenis van je isolement ontstaat een instinctief zoeken naar ver-een-iging. Dit is een script dat niets zegt over de werkelijkheid zoals deze werkelijk is.

“Het gaat er niet om slechts gevoelens van liefde, verlangen, pijn en verwonding te delen. Het gaat er met name om onze beperkte blik op de werkelijkheid te doorzien en te overstijgen.”

De meeste benaderingen van partnerrelaties zoals we die kennen, zijn gebaseerd op dit geloof in een permanent ik. Er wordt aangenomen dat er een zelf is waaraan gewerkt moet worden en er wordt een weg naar het vinden van heelheid en het verbeteren van de relatie aangereikt. Een gevangenis blijft echter een gevangenis, ook als je het daar ter plekke wat aangenamer en liefdevoller maakt. Het gaat er dus niet om slechts gevoelens van liefde, verlangen, pijn en verwonding te delen. Het gaat er met name om onze beperkte blik op de werkelijkheid te doorzien en te overstijgen.

Je relatie in afstemming brengen met wat er is

Ontwaakt zijn uit de duale droom betekent een ingrijpende verandering van levensperspectief. Het verlangen ontstaat om je leven en je relatie in afstemming te brengen met de werkelijkheid die zich van moment tot moment aan je toont als je je blijft openen. Tegelijkertijd brokkelt alles af wat je tot dan toe als vanzelfsprekend beschouwde in de relatie. Zo kijk je samen in het onbekende. Tegelijkertijd sta je ieder autonoom in je eigen grond. Je intentie is voortaan om je relatie niet langer door je ego aan te laten sturen, of door wat de wereld ‘normaal’ acht, maar je samen door het hart te laten leiden.

Concreet ga je merken dat niet alle irritaties meer uitgesproken hoeven te worden, zoals wordt aanbevolen in veel van de gangbare benaderingen. Wat eerst nodig is, is de verschuiving van optiek. Dus eerst je spirituele beoefening toepassen en wakker worden. Dit is een radicaal verschil, want hiermee stappen jij en je partner ook onmiddellijk uit het slachtoffer perspectief en in een volwassen positie, waar beiden 100% verantwoordelijkheid nemen. Er is geen ruimte voor beschuldiging en negatieve emotionele verstrengeling (symbiose). Je zorgt eerst voor je eigen geluk door je toe te wenden naar wat tijdloos en eeuwig is en altijd al stralend gelukkig.  Dan pas, als je hierin wakker bent geworden, merk je op wat nog gezegd wil worden. Dit hoef je dan niet langer als een probleem te presenteren dat opgelost moet worden, maar het kan een verandering betreffen die wenselijk en nodig is. Deze blijkt dan vaak verrassend eenvoudig en werkbaar en kan vaak direct in gang worden gezet.

De relatie als holon

Het derde principe is hetholon perspectief. De relatie zelf kun je zien als een levend, holistisch organisme, niet langer als de som der delen. Het is de cocreatie van jou en je partner en in die zin uniek. De relatie omvat eveneens jou en je partner en beïnvloedt jullie beiden ten diepste. Het holon van jullie relatie kan bloeien of wegkwijnen, aandacht krijgen of genegeerd zijn, zich ontwikkelen of stil staan, gediend worden of gebruikt. Als je je afstemt op het holon van jullie relatie en niet perse op de behoeften van ieder van jullie, wordt het onmiddellijk duidelijk hoe het er voor staat en wat er nodig is.

Een integrale visie op menselijke ontwikkeling

Als je wakker bent geworden, ervaar je vaak ten diepste dat er niets te doen is. Die rust is het goud waar we eigenlijk allemaal naar op zoek zijn. Tegelijkertijd laat het dagelijks leven je zien dat er juist veel te doen is. Beide aspecten zijn waar. Hier is niet langer sprake van of/of, maar van en/en. Juist als je wakker bent, zie je helder welke ontwikkelingsstap voor jou en voor de relatie van belang is. Je kunt dan denken aan je emotionele, seksuele, intellectuele en spirituele ontwikkeling, de ontwikkeling van de anima of animus in relatie tot je partner, de ontwikkeling van ethiek en de ontwikkeling van de relatie zelf. Een ander belangrijk aspect van de integrale visie is dat je je partner, jezelf en de relatie kunt leren begrijpen vanuit verschillende dimensies: de individuele binnenkant en buitenkant van iedere partner, de gezamenlijke binnenkant en buitenkant van de relatie zelf en de sociale en maatschappelijke context waarin de partners leven. De eenvoud van zijn en de complexiteit van menselijke ontwikkeling gaan hier hand in hand. Om dit te betrekken op persoonlijke relaties, en met name partnerrelaties, is een volkomen nieuwe evolutionaire stap in de geschiedenis van de mensheid.

Nieuwsgierig geworden?

In volgende artikelen zal ik een aantal specifieke kenmerken van integrale relaties beschrijven. Ik leg ze naast de kenmerken van moderne en post-moderne relaties, zoals ze omschreven worden in Spiral Dynamics, om het evolutionaire onderscheid voor het voetlicht te brengen. Ik zal ook schrijven over de ontwikkeling van mannen en vrouwen vanuit een integraal en holistisch perspectief. Dit kun je als lezer gebruiken om helder te worden over jouw volgende stap van je (volgende) relatie of van jou als professional.

In oktober start de jaaropleiding integrale relaties. Deze jaaropleiding is bedoeld voor mannen en vrouwen met een open geest, die geïnteresseerd zijn in de transitie van een ego-gestuurde wereld naar een hart-geleide wereld en zien dat ook op het gebied van relaties een nieuwe visie nodig is. Het is voor ieder die met mensen werkt, zich wil laten inspireren en deze benadering zelf aan den lijve wil ervaren.

Domi Lambregts

Domi Lambregts is oprichter en eigenaar van HOLONS en leidt mensen op tot Integrale Relatie Coach. Ze begeleidt zelf ook paren en singles en inspireert ze om hun aangeleerde ego-oriëntatie los te laten en zich door het Grote Hart te laten leiden. Als zeer ervaren relatiecoach heeft ze de kern van inter-persoonlijke issues snel op tafel en weet deze in te zetten als hefboom voor transformatie. Organisaties weten haar te vinden voor trainingen en coaching op het gebied van samenwerking en communicatie. Ze kent de kracht van Bewust Zijn en geeft dit ook door. Vanuit haar integrale visie op mens en cultuur biedt ze wenkende perspectieven op persoonlijke en collectieve ontwikkeling. Het zelforganiserende principe is tevens een belangrijke leidraad in haar werk, vanuit de wetenschap dat ieder sociaal systeem (holon) zich van nature (her)organiseert tot een geheel van een hogere orde.