Winkelmand

Artikelen

Hoe je jouw waarheid navigeert in een gepolariseerde wereld

In onze huidige maatschappij zijn tegenstellingen en uitersten steeds meer zichtbaar. Blootgelegd racisme versus onderhuidse discriminatie, klimaatverandering versus economische groei, brandende zendmasten versus technologische vooruitgang en zelfbeschikking versus verplichte vaccinatie. De wereld is in beweging en hoe je daarin navigeert, vraagt om persoonlijk leiderschap. Vier praktische tools om dit te doen lees je in dit artikel.

Het lijkt wel een wereld in brand, waarin onrust, ongelijkheid, misstanden en ziekte het nieuws domineren. Het is alsof er een sluier wordt opgelicht die het rottende karkas van een falend systeem blootlegt zoals we steeds met elkaar en met de aarde zijn omgegaan. Tegelijkertijd staat er een beweging op van mensen die zich kritisch uitspreekt, die heilzame oplossingen wil en die een harmonieuze en groene samenleving voor ogen heeft.

Racisme
Het overlijden in de VS van de ongewapende en geboeide George Floyd tijdens zijn arrestatie heeft wereldwijd demonstraties tot gevolg gehad. Dat, wat tot nu toe ogenschijnlijk werd getolereerd, soms onderhuids werd verdragen en ‘nu eenmaal zo is’ kwam met een daverende klap tot stilstand. Racisme en discriminatie staan op dit moment bovenaan in de agenda van wereldwijde aandacht. Nu nog op die van beleidsvoerders.

Is het aan mij, als witte 48-jarige vrouw, om hierover te schrijven? Ja, want het is ook mijn wereld en mijn maatschappij. Er is weinig waar ik zo slecht tegen kan als onrecht en discriminatie hoort daarbij. Toen ik twaalf was en voor het eerst zakgeld kreeg, werd ik lid van de anti-apartheidsbeweging. Later volgde Amnesty International, waar ik nu nog vrijwilliger van ben. Dichter bij huis, letterlijk thuis, is discriminatie iets waar mijn half-Surinaamse zoon mee heeft leren leven. Hij praat er niet zoveel over, want hij is er al praktisch aan gewend en hij heeft ook gemerkt dat ik er verdrietig van wordt.

En dit is nu juist iets wat niet meer klopt, hierbij steek ik de hand in eigen boezem. Want we moeten er wél over praten. Racisme, discriminatie, ongelijkheid, ongezonde systemen mogen allemaal besproken worden. Op facebook stond een verhaal van een oudere witte vrouw in de VS die haar zwarte klusjesman oprecht vroeg wat hij nu merkt van racisme en zijn antwoord schokte haar. Alles merkt hij ervan. Jaren geleden meldde rapper Typhoon bijvoorbeeld hoe hij als verdachte werd aangehouden door de politie, omdat hij in een mooie auto reed. Roy Martina, holistisch arts en coach, meldde deze week op social media dat bij hem hetzelfde gebeurt.

Vertel je verhaal
Zo heeft iedereen een verhaal te vertellen. De gekleurde mens met een trauma van ongelijkheid, bevooroordeelde witte mensen met angsten, vrouwen met ervaringen van seksisme, homo’s, transgenders, minderheden, vluchtelingen. Het gaat niet meer alleen over racisme, maar over dat wat niet klopt. De Amerikaanse zen leraar Dr. Larry Ward, wiens boek ‘America’s Racial Karma’ dit jaar uitkomt, schrijft dat hij op dit moment met de mantra werkt: take your seat at the table of healing and transformation. Neem plaats aan de tafel van healing en transformatie. Juist aan een tafel kunnen we naar elkaar luisteren. Gehoord worden geeft heling en ruimte voor elkaar.

Het gaat er niet om wie gelijk heeft, want waarheid wordt altijd door een subjectieve blik bezien. Wanneer je een A4’tje verkreukelt en het erna weer plat wil leggen, blijf je de kreukels zien. Zo zitten we als mens ook vol kreukels, wat onze ervaringen, oordelen en ideeën zijn. Laten we elkaar als verkreukeld mens zien, vol goede bedoelingen, struikelend over ons levenspad en geregeld falend. Menselijk.

Dit is de eerste tool: luisteren met compassie
Wanneer je oprecht luistert, hoef je niets terug te zeggen. Luisteren is al zo’n enorme taak, want het vraagt om je stilte, je aandacht, je open hart, het reguleren van je indrukken en emoties en het accepteren van iemands verhaal. Eigenlijk is het enige wat je waarheidsgetrouw achteraf kunt noemen: dank je wel voor het delen. Al het andere is jouw subjectieve invulling. Zo mag iedereen gehoord worden, inclusief jijzelf. Luisteren is een liefdevolle daad, met meer harmonie tot gevolg. Voordat er oplossingen gezocht kunnen worden, is het nodig om te zien hoe onze maatschappij er nu bij staat. Elkaar horen is nodig voordat we verder kunnen bouwen.

Pandemie
De corona pandemie heeft veel polariteiten blootgelegd. Niet alleen falende overheden, maar ook ongelijkheid tussen arm en rijk en onze nietsontziende honger naar economische vooruitgang, ten koste van de aarde. De geopperde mogelijkheid van het ontstaan van het virus door besmetting van dier op mens komt mede door de vernietiging van de natuur, waar geen ruimte meer is voor wilde dieren. Rücksichtslose economische groei heeft klimaatverandering veroorzaakt; deze week publiceerden ecologen de conclusie dat de zesde massa-extinctie van dieren er niet aankomt, maar al ruim bezig is.

De aandacht voor klimaatverandering lijkt als een knagend besef aanwezig, maar niet sterk genoeg om ons gedrag nu echt te veranderen. Het zit als een onrustige factor onderhuids, waarbij we gemakkelijker over (nep)nieuws praten en voor of tegen vaccins en 5G zijn. Ergens is dat toch gemakkelijker dan kijken naar het geheel. Maar juist door voor of tegen iets te zijn, versterken we de heersende polariteit. We blijven ons dan bewegen in zwart of wit en kijken niet naar de caleidoscoop van het geheel aan kleuren in het leven.

Hiervoor is persoonlijk leiderschap nodig. Stilte. Bewustzijn. Natuurlijk mogen we een mening hebben, of denken een waarheid te kennen, zolang we die ook maar kunnen bevragen en ons er niet in zwelgen. Wanneer je ergens je hakken over in het zand zet, zul je mensen tegenover je vinden die dat ook doen. Luisteren is de eerste tool naar navigeren, hier volgt de tweede.

2. Check je waarheid
Je kunt door je mening of ervaring een idee van waarheid hebben, maar het is de vraag of deze waarheid getuigt van persoonlijk leiderschap en of deze welzijn tot gevolg heeft. Een manier om dit te checken is om bij jezelf een spiertestje uit te voeren. Deze methode komt van de toegepaste kinesiologie en kun je als hulpmiddeltje zien, niet als een verantwoorde manier om vraagstukken over leven en ziekte te beantwoorden.

Spiertest
Het werkt zo: plaats van je niet-dominante hand de vingertop van je wijsvinger en de vingertop van je duim tegen elkaar. Je vingers vormen nu een cirkeltje. Probeer de vingertoppen tegen elkaar te houden, terwijl je met een zoveel mogelijk consistente trekkracht van je andere hand de vingertoppen probeert te scheiden. Kijk steeds naar iets neutraals (een muur bijvoorbeeld) en begin met je voornaam te zeggen. Als het goed is, lukt het niet makkelijk om de vingertoppen van elkaar te halen. Zeg dan een heel andere voornaam en kijk of je verschil merkt in je vermogen om de vingertoppen op elkaar te houden. Datgene wat voor jou (bewust of onbewust) niet klopt of stress oplevert, daar reageren je spieren zwakker op.

Nu kun je bijvoorbeeld kijken naar je mening over wat er gaande is in de wereld. Wat ik zelf merk, is dat ik sterker test op waar ik vóór ben, dan waar ik op tegen ben. ‘Ik ben tegen racisme’ test bij mij zwakker dan ‘ik ben voor gelijkheid’. Het zit hem onder meer in de emotie die het oproept, waardoor je minder ontspannen bent en je spieren slapper zijn. Tegenbewegingen roepen verhitting en discussie op, terwijl bewegingen met een visie naar hoe het wel kan, inspirerend kunnen zijn.

Als je dit fenomeen omzet naar een gemiddelde vergadertafel, dan kun je je voorstellen dat tegen iets zijn veel reactie en emotie tot gevolg heeft en voor iets zijn (ook al is het nieuw, anders of utopisch) mogelijkheden geeft tot opening. Check dus je waarheden, hoe je erover praat en wat je zelf in de wereld zet. Het is krachtiger om voor iets te zijn wat het welzijn van mens en planeet tot gevolg heeft.

Contact met jezelf
Eigenlijk is het best een kunst, om te weten wat je waarheid is. Want dan zou je ook kunnen weten waar je staat, wat je beleving is en hoe je tot jouw waarheid bent gekomen. Hiervoor is contact nodig met jezelf. Echt in verbinding staan met je lichaam, je gedachten en je gevoelens. Makkelijker gezegd dan gedaan, want hoe doe je dat nu praktisch? Dat doe je met de derde tool.

3. Maak steeds contact met jezelf
Hiervoor heb je aandacht en stilte nodig, hoe kort ook. Mediteren is een oplossing, maar dit biedt vaak maar één keer contact met jezelf gedurende je dag van bezigheden en indrukken. Een fantastische manier is om elk half uur (kwartier, uur, wat je wilt) een korte pauze te nemen en je te richten op je ademhaling. Drie keer bewust in- en uitademen terwijl je in gedachten noemt:

Inademend ben ik me bewust van mijn inademing

Uitademend ben ik me bewust van mijn uitademing

Naar wens kun je je ogen ook even dicht doen, zodat je nog meer met jezelf in contact bent. Je ervaart als vanzelf hoe het gaat met je lichaam, je gedachten en je gevoelens en tegelijkertijd ontspan je. Stilte hervindt jou en jij hervindt je centrum van rust. Vanuit deze rust kun je weer open staan naar de wereld en jezelf. Dit is een mindfulness techniek uit de traditie van zenboeddhist Thich Nhat Hanh. Een handig hulpmiddel hierbij is de app Plum Village (van de gelijknamige gemeenschap van deze traditie), waarbij je een bel kunt instellen. Het is gratis, maar een donatie wordt in deze tijd erg op prijs gesteld.

Juist in de stilte vind je je kompas om te navigeren, of om even te pauzeren in je daadkracht. In deze stilte kun je een kracht ervaren, die sommigen de bron noemen, god, boeddha, moeder aarde of iets anders, iets wat je ten diepste aanraakt. Wanneer je dit voelt, besef je dat er alleen een nu is, dat er alleen harmonie, eenheid en samenzijn bestaat. Het is een innerlijke stilte die we allemaal kunnen bereiken, die vol van compassie en liefde is. Het vormt de basis van persoonlijk leiderschap en het navigeren in de wereld. Dit is de vierde tool.

4. Vind je innerlijke stilte en vraag jezelf erna af: wat zou liefde doen?
Stilte vind je door het op te zoeken en er ruimte voor te maken. Of je nu mediteert of in je eentje in de natuur wandelt, stilte werkt voedend en helend. Het is liefde in uitvoering doordat je de tijd neemt voor jezelf, voor je herstel en je inspiratie. Welk antwoord of welke waarheid je ook zoekt, met deze vraag vind je een liefdevolle oplossing.

Vanuit liefde voor elkaar, onszelf en de aarde kunnen we de polariteiten erkennen en tegelijkertijd bewegen naar een meer liefdevolle en groene wereld doordrenkt met eenheid. Veel liefde gewenst in jouw navigatie.

Saskia Chatillon is auteur voor Pioniers Magazine. Ze is trainer en auteur van het boek Rust – Het geheim van een stiller hoofd. Sinds 2002 begeleidt ze mensen in haar bedrijf naar persoonlijke ontwikkeling en ze helpt medewerkers en leiders van organisaties naar meer rust. Servant-Leadership is voor haar het leiderschap van de toekomst voor een betekenisvolle, groene en bewuste wereld.