Artikelen

Eenzaam aan de top? Niet als je luistert en reflecteert

Eenzaam aan de top? Welnee het is gewoon een kwestie van luisteren en reflecteren zodat je in verbinding raakt. Als je hoog op een berg zit, of alleen in je kamer op kantoor, dan kan het eenzaam voelen. Als je een kantoor hebt met veel ramen dan kun je de medewerkers zien samenwerken en lijkt het soms of jij geen onderdeel uit maakt van het geheel. Sommige leidinggevenden doen een nobele poging om in contact te komen met hun medewerkers. Ze zeggen regelmatig: de deur staat altijd open, je bent altijd welkom. In werkelijkheid zie je vaak dat de deur niet open staat, omdat men in gesprek is. Dat je eerst langs het secretariaat moet, omdat jouw leidinggevende daarachter zijn of haar kantoor heeft. Of dat de leidinggevende zichtbaar zo druk is, rennend van de ene naar de andere afspraak, dat je hem of haar niet meer wilt belasten en dus niet zomaar binnen zult stappen.

Luisterend vermogen 

De zoektocht naar echte verbinding, die ik zie bij sommige leidinggevenden fascineert me. Of je hier succesvol in bent heeft volgens mij alles te maken met de mate waarin jij als leidinggevende kunt reflecteren en hoe goed je luisterend vermogen is. Zelf heb ik het weleens meegemaakt dat mijn nieuwe leidinggevende te kennen gaf mij te willen leren kennen. Dat vond ik een hoopvol begin van onze samenwerking. Toen ik de gesprekskamer na een uurtje verliet en me bedacht of ik nu echt iets verteld had over wie ik ben, wat me drijft en waar ik voor sta, kon ik me vooral herinneren dat ik had zitten luisteren. Nu was ik natuurlijk ook wel benieuwd naar wie mijn leidinggevende was, maar was door de vraag mij te willen leren kennen toch een beetje op het verkeerde been gezet.

Ik benoemde hiervoor al dat het van belang is als je samenwerkt, verbinding wilt krijgen, dat je beschikt over het vermogen tot luisteren. Zelf vind ik de omschrijving over luisteren als “luister niet om te komen tot antwoord, maar om te begrijpen wat de ander bedoelt” een hele waardevolle uitleg. Mezelf betrap ik er weleens op dat ik, vanuit enthousiasme en ertoe willen doen, ook denk dat ik aan een half woord genoeg heb. Het is een hele kunst om goed te luisteren, maar als het je lukt dan ben je in staat om echte verbinding aan te gaan. Het is natuurlijk ook niet voor niks dat luisteren een van de 10 kenmerken is voor Servant-Leadership.

“Als jij als leidinggevende de ander laat merken dat je luistert, dan zal de ander ook geneigd zijn eerder naar je toe te komen.”

Reflecteren

Ik weet zeker dat iedereen het herkent als er naar hem of haar geluisterd wordt. Je komt beter in je verhaal en kunt makkelijker overbrengen wat je bedoelt omdat de luisteraar je hierbij helpt, je ertoe uitnodigt. Nu ik dit schrijf, komen er allerlei situaties naar voren waarin ik precies kan aanwijzen bij wie en in welke situatie ik ervaren heb dat ik gehoord ben. Misschien een tip voor jou: ga eens na bij wie jij het gevoel hebt gehad dat je gehoord werd. Als je die situaties en personen voor je hebt, dan kun je wellicht wat kenmerken naar voren halen die in de verschillende situaties eruit springen. Het mooie van zo’n terugblik moment is dat je zelf ervan leert.

Luisteren en reflecteren zijn beide van belang om in verbinding te komen. Als jij als leidinggevende de ander laat merken dat je luistert, dan zal de ander ook geneigd zijn eerder naar je toe te komen. Te vaak hoor ik “er wordt toch niet geluisterd door mijn leidinggevende.” Geef toe, dan kan je nog zo vaak zeggen dat iemand altijd welkom is maar als iemand dan komt en je luistert niet voldoende dan komt deze persoon zeker niet meer terug. Het is dan ook belangrijk om te reflecteren als leidinggevende. Dit kun je doen door zo af en toe een paar minuten na een gesprek achterover te leunen en na te gaan hoe het gesprek is gegaan. Je kan het doen door anderen jouw gedrag te laten bespiegelen, door intervisie, maar ook door gericht vragen te stellen aan degene waarmee je in contact bent.

Er zijn wel risico’s verbonden aan luisteren, reflecteren en in verbinding komen. Je loopt namelijk de kans om kwetsbaarheid te ontwikkelen. Als je kwetsbaarder bent, dan is er ook een kans dat je gekwetst wordt. Als je in verbinding bent dan zullen mensen ook eerder, open en oprecht zijn als ze een kritische noot willen laten horen. Als men werkelijk het gevoel heeft dat je naar ze luistert en in staat bent om op je eigen handelen te reflecteren, dan voelen ze ruimte om bij jou aan te kloppen. Opeens kan het dan zo zijn dat die glazen wand waar je achter zit, verdwijnt en dat je onderdeel van het team wordt. Als je liever “eenzaam” aan de top op je berg wilt zitten, dan moet je dit risico natuurlijk niet nemen.

Miriam Hopmans

Miriam Hopmans is auteur van Pioniers Magazine. Zij is een Brabantse bourgondiër met een Rotterdamse mentaliteit: ondernemend, enthousiast, gedreven, betrokken met een lekker praktische handen uit de mouwen attitude. Zij werkt ruim 23 jaar bij Pameijer, een zorgorganisatie in Rijnmond. In haar rol als beleidsadviseur HRM & Ontwikkeling en als coach Dienend Leiderschap, is Miriam betrokken bij verschillende leergangen van Dienend Leiderschap. Miriam heeft veel ervaring op het gebied van empowerment en herstelondersteunende zorg. Haar kennis en ervaringsdeskundigheid heeft Miriam doen besluiten om te starten met een eigen praktijk. Sinds 3 jaar is Miriam eigenaar van de trainings- en coachpraktijk YOUbuntu. In haar praktijk ondersteunt ze mensen met een verlieservaring zodat zij hun kracht (her)vinden en veerkracht kunnen verstevigen. Miriam, moeder van 2 jongens en zelf gescheiden, is gespecialiseerd in het ondersteunen van volwassen tijdens en na een scheiding.