Artikelen

De emancipatie is voorbij, en nu?

De afgelopen decennia is de emancipatie van vrouwen een belangrijk thema geweest in Nederland. Sommige beweren dat de emancipatie klaar is, er is immers wettelijke gelijkheid voor vrouwen. Anderen denken daar anders over. Voor mij is de tijd van emancipatie inderdaad voorbij. Het is tijd voor wat ik “femilutie” noem, een tijd waarin gelijkheid een vanzelfsprekendheid is. Een tijd waarin we vooruit gaan in de evolutie.

Voor je verder leest, wil ik benadrukken dat ik het erg prettig vind dat vrouwen kunnen studeren, werken en een eigen leven kunnen hebben. Dit stuk gaat voornamelijk over de vanzelfsprekende ruimte die vrouwen krijgen en de mate waarin aan hun natuurlijke behoeften in de maatschappij wordt voldaan (zoals zwangerschap, veiligheid, economische toegankelijkheid)

Nieuwe kijk op emancipatie
Mijn inziens is de emancipatie een tijd geweest waarin vrouwen zich hebben aangepast aan de bestaande organisaties en aan de verwachtingen van de maatschappij die oorspronkelijk aan mannen werden gesteld. Vrouwen hebben als het ware de rollen van mannen ‘overgenomen’. Organisaties hebben zich daarentegen weinig aangepast aan de behoeften, wensen en talenten van vrouwen. Nog steeds zijn er veel bedrijven waar een sfeer heerst waarbij vrouwen zich onveilig voelen of waar de arbeidsvoorwaarden onvoldoende zijn aangepast om aan hun behoeften te voldoen. Een arbeidsvoorwaarde die veel vrouwen missen, is bijvoorbeeld betaald bevallingsverlof voor mannen.

Op zoek naar gelijkheid hebben vrouwen in de tijd van emancipatie veel aanpassingen gedaan aan de ‘aandeelhouders’ van (on)gelijkheid. Deze aandeelhouders zijn bijvoorbeeld: de politiek, het onderwijs, de media, organisaties, geschiedenis, mannen en vrouwen. In verhouding hebben de aandeelhouders weinig aanpassingen gedaan aan vrouwen. Hiermee bedoel ik dat de vrouwelijke normen en waarden weinig zijn ingebed in organisaties, in de politiek of in lesstof. Vrouwen zijn in functie, maar krijgen weinig ruimte om hun eigen beleving en behoeften binnen die functie naar voren te laten komen.

Een ander kenmerk van emancipatie is dat in de maatschappelijke discussies vrouwen vrijwel altijd genoemd worden als verantwoordelijken van de gelijkheid, terwijl zij van alle aandeelhouders het minste invloed hebben op de gelijkheid. Dit maakt dat maatschappelijk gezien vrouwen zowel slachtoffer, als verantwoordelijke en schuldenaar zijn in een discussie die zij liever achter zich laten. Deze combinatie zorgt dat vrouwen vast komen te zitten in een ongewenst maatschappelijk opgelegd spanningsveld, waar zij niet aan kunnen ontkomen.

Femilutie
We zien dat dit door de kracht van vrouwen langzaam aan het kantelen is. Hier en nu begint dan ook de tijd van de femilutie. De femilutie is een tijd waarin vrouwen en hun energie automatisch onderdeel uitmaken van de maatschappij. Femilutie is een tijd waarin de discussie wordt verlegd van vrouwen naar de andere aandeelhouders van gelijkheid. In de discussies worden zij het onderwerp, en dus de verantwoordelijke. Zij gaan zich aanpassen aan de behoeften van vrouwen, waardoor vrouwen gelijke ruimte krijgen in de maatschappij.

De discussie gaat bijvoorbeeld niet meer over ‘of er geschikte vrouwen zijn’, de discussie gaat over ‘welke vrouw is de beste kandidaat?’ De discussie gaat niet meer over ‘vrouwen die minder verdienen’, de discussie gaat over: ‘bedrijven die vrouwen stelselmatig minder betalen.’ De discussie gaat niet meer over hoeveel vrouwen er in de politiek zijn, maar over wat de politiek doet voor vrouwen.’

Behalve dat de discussies op een ander niveau worden gevoerd, zullen ook organisaties, de politiek en de economie zich meer aanpassen aan de behoeften van vrouwen. De kanteling zorgt niet voor meer vrouwen aan de top of voor meer rechten. Deze kanteling zorgt wel dat vrouwen (en mannen) zichzelf mogen zijn en dat de maatschappij meer voorziet in hun (latente) behoeften. Femilutie is een tijd waarin de maatschappij de kans krijgt om weer in balans te komen.

Niraï Melis

Niraï Melis (1980) schreef enkele artikelen voor Pioniers Magazine. Zij is schrijver, socioloog en ondernemer. Haar missie is om mensen weer in hun kracht te zetten. Dit doet zij door de disbalans tussen de vrouwelijke en mannelijke energie te benoemen. Ze heeft verschillende onderzoeken gedaan naar de oorzaken van de disbalans en hun invloed op de maatschappij, economie en politiek. Zo heeft ze een onderzoek naar de gendergelijkheid in kranten gedaan en in politieke programma's.