Winkelmand

Artikelen

Burn-out en andere ellende: van gedoe naar enorme ontwikkelingskans

Er is door corona weer veel aandacht voor psychische klachten op de werkvloer. Voor die tijd was dat echter ook al echt een groot probleem. Er zijn in Nederland meer dan één miljoen mensen die een antidepressivum slikken en 16% van de werkende Nederlanders heeft last van burn-outklachten. En dan hebben we het nog niet eens over alle psychische klachten die mensen krijgen als gevolg van bijvoorbeeld het zien gebeuren van een ongeluk, het meemaken van een echtscheiding, het verliezen van hun baan, het verliezen van vooruitzichten in hun baan en allerlei andere ellende.  Tel daarbij op dat psychische stoornissen bij meer dan 40% van alle lopende WAO en WGA-uitkeringen de oorzaak zijn van blijvende arbeidsongeschiktheid. Bij het overgrote deel daarvan betreft dat overspannenheid en burn-out.[i]

Zie hier het enorme probleem dat er dus ook zonder corona al was. Naast een enorme kostenpost zorgt dat verzuim door psychisch/emotioneel gerelateerde klachten ook voor veel gedoe binnen organisaties. Hoog tijd dus om radicaal anders met dit soort problemen om te gaan. En dat kan! Heel goed zelfs. De sleutel daarin ligt in het wetenschapsgebied Post Traumatische Groei (PTG). In ons vorige artikel schreven we al wat PTG is. In dit artikel gaan we in wat dat kan betekenen op de werkvloer.

PTG op de werkvloer

Door binnen de organisaties vanuit PTG-perspectief naar mensen met malaise te kijken, ontstaat er een heel ander beeld dan waar men nu nog vaak van uitgaat. In onderstaande tabel is de impact van het PTG-perspectief weergegeven.

Het blijft natuurlijk lastig als iemand ziek is en zijn werkzaamheden door anderen moeten worden overgenomen, maar aandacht besteden aan de potentiële positieve kanten is veel meer bevorderlijk voor degene die de narigheid doormaakt. En daardoor veel sneller versterkend. PTG realiseren gaat namelijk uiteindelijk gepaard met een enorme persoonlijke en professionele groei. Het is een ontwikkelingstraject, weliswaar in een vervelende verpakking, maar met mooie uitkomsten:

Medewerkers die daadwerkelijk PTG weten te realiseren, zijn krachtdadigere personen met meer veerkracht dan ooit tevoren. Het zijn medewerkers die in elke organisatie uiteindelijk potentiële toppers zijn. Ze hebben zichzelf goed leren kennen en kunnen hun eigen krachten, talenten en valkuilen goed hanteren. Daarnaast weten ze veel beter wat hen energie geeft en door daarop in te zetten transformeren ze tot bevlogen medewerkers. Door PTG te bereiken, herkennen en ontwikkelen medewerkers hun gekende en ongekende talenten. Ze zijn daardoor anders en veel breder inzetbaar en functioneren optimaler. Doordat medewerkers tijdens het proces van herstel en groei hebben geleerd de regie te voeren over zichzelf, is het bewaken van hun grenzen door henzelf of door hun leidinggevende niet nodig. Ze gaan uit zichzelf vanuit bewustere keuzes voluit leven. Hoe zou het zijn als je als manager tegen iemand die door een burn-out of andere ellende verzuimt, zegt: “Ik vind het heel naar voor je hoe je je nu voelt, maar hoe zou je het vinden als we jouw herstel als een ontwikkelingsproces gaan zien? Voel je ervoor dat wij dat ondersteunen?” Maak er een opleidings-/ontwikkeltraject van, zoals gebruikelijk is in je organisatie. Soms kan dat zelfs met een opleidingscontract.

Het wetenschapsgebied Post Traumatische Groei

PTG is een onderzoeksgebied sinds het begin van de jaren negentig. Het onderzoeksgebied is eigenlijk bij toeval ontstaan na onderzoeken bij mensen die betrokken waren bij het zinken van de ferry ‘Herald of Free Enterprise’ in 1987. Tot grote verbazing van de onderzoekers bleek dat 43% van de overlevenden die meededen aan het onderzoek, aangaf dat hun leven positiever was geworden. De onderzoekers ervoeren dit als een schokkende uitslag. Ze hadden verwacht dat maar een paar overlevenden positiever zouden zijn geworden en dat het dus bijna de helft bleek te zijn, was een verbazingwekkend en voor hen aangrijpend resultaat. De nieuwsgierigheid naar het fenomeen ‘groeien door tegenslag’ was door deze ontdekking gewekt. Zo ontstond begin jaren negentig dit onderzoeksgebied en werd er door de wetenschappers Tedeschi en Calhoun een wetenschappelijke definitie vastgesteld:
“PostTraumatische Groei: positieve psychologische veranderingen als gevolg van het worstelen met traumatische of moeilijke levensomstandigheden.” Het begrip ‘trauma’ wordt in het wetenschapsgebied rondom PostTraumatische Groei breed gedefinieerd. ‘Groot menselijk leed’ wordt door bijna iedereen als trauma ervaren, maar er zijn allerlei ervaringen en gebeurtenissen die voor sommige mensen niet, maar voor andere mensen wel een traumatische ervaring zijn.

Hier volgen een aantal voorbeelden van gebeurtenissen waarbij niet altijd direct de associatie met ‘trauma’ wordt gemaakt:

  • het meemaken van een echtscheiding;
  • het ervaren van een depressie;
  • het verliezen van een baan;
  • het meemaken van een burn-out;
  • gepest zijn of worden;
  • het zien gebeuren van een ongeluk;
  • ongewenste kinderloosheid;
  • te laag zelfbeeld etc.

Binnen het wetenschapsgebied PTG is het ervaren van een trauma een subjectief gegeven.[iii] De vraag is of datgene wat er gebeurt iemands leven stevig beïnvloedt. Dat blijkt niet bij iedereen hetzelfde te zijn. Zo is het dus mogelijk dat voor de één het verliezen van een baan een traumatische gebeurtenis is, terwijl dit voor de ander misschien wel een feestje is, omdat hij of zij bijvoorbeeld dankzij een regeling de kans grijpt om beter passend werk te krijgen of om voor zichzelf te beginnen.

Conclusie

Het gedachtegoed PTG kan veel betekenen voor mensen met psychisch/emotioneel gerelateerde klachten en de organisatie waar ze voor werken. Voor mensen zelf, omdat ze zichzelf veel beter leren kennen en sterker worden door het opruimen van hun ellende, waardoor ze persoonlijke groei bereiken. Voor organisaties, omdat medewerkers die PTG bereiken zichzelf veel beter hebben leren kennen en hanteren, waardoor ze optimaler kunnen functioneren en zo meer bevlogen medewerkers zijn.

Meer weten?

Voor wie voor zichzelf eens wil uitzoeken hoe het staat met de eigen mate van PTG hebben wij de internationaal meest gebruikte wetenschappelijke vragenlijst geautomatiseerd en voor iedereen beschikbaar gesteld: https://sterker-door-ellende.nl/aandeslag/vragenlijst/.

Dit artikel is gebaseerd op teksten uit het boek PostTraumatische Groei – Sterker door ellende.[ii] Op de website www.sterker-door-ellende.nl kun je meer lezen over PostTraumatische Groei, een webinar bekijken, de PTG-Vragenlijst invullen, het boek PostTraumatische Groei – Sterker door ellende kopen, enzovoort.

Bronnen:

[i] UWV (2019). UWV jaarverslag 2018; Kwantitatieve Informatie. Amsterdam: Uitvoering Werknemersverzekeringen (UWV)

[ii] Jongkind, A. & Vonk, G. PostTraumatische Groei – Sterker door ellende (2020). Nederland: S2uitgevers.

[iii] Tedeschi, R.G., Park, C.L. & Calhoun, L.G. (1998). ‘Posttraumatic growth: Conceptual issues.’ In: R.G. Tedeschi, C.L. Park & L.G. Calhoun (red.), Posttraumatic growth: Positive changes in the aftermath of crisis (p. 2). Mahwah, NJ: Erlbaum.

Greet Vonk en Anja Jongkind

Anja Jongkind en Greet Vonk werken sinds 2013 samen binnen Et Emergo en ze hebben PTG Coaching ontwikkeld. Zij zijn auteurs van het bestseller boek PostTraumatische Groei - Sterker door ellende. Daarnaast zijn zij gespecialiseerd in coaching op het gebied van bewustzijnsontwikkeling. Ze geven workshops, lezingen, inspiratiesessies en trainingen op het gebied van PostTraumatische Groei (PTG). Anja heeft meer dan 35 jaar ervaring als therapeut en coach en heeft in haar praktijk vele mensen begeleid met allerlei psychisch-/emotioneel gerelateerde klachten en stoornissen. Ook o.a. traumatische ervaringen, allerlei overbelastingsklachten en vele soorten vragen waaronder leiderschaps-, loopbaan- en zingevingsvraagstukken. Ze is 11 jaar directeur geweest van een GGZ/GZ erkende zorginstelling. Greet heeft 20 jaar ervaring als (programma-/interim)manager en directeur in de zakelijke dienstverlening en zorg. Greet heeft een brede opleidingsachtergrond. Sinds 2006 werkt zij als coach. Ze is gespecialiseerd in TSI Trimetrix ontwikkelassessments en deed een wetenschappelijk onderzoek betreffende PostTraumatische Groei (PTG). Greet geeft regelmatig lezingen/workshops op het gebied van PostTraumatische Groei (PTG). Zij doet dat voor diverse doelgroepen.