Winkelmand

Artikelen

Angst en bloedeerlijk

Je vraagt je misschien af wat die twee termen met elkaar te maken hebben. Nou, potentieel veel. Bijvoorbeeld als je om wat voor reden dan ook door de coronapandemie te maken krijgt met angst. Angst doordat je bang bent om zelf ziek te worden of dat het dierbaren uit jouw omgeving zal treffen. Omdat je bang bent dat je als ondernemer goede, gekwalificeerde mensen moet ontslaan of als zelfstandige veel minder opdrachten krijgt. Of als je in loondienst bent, je wordt ontslagen of dat je alles niet meer helemaal rond kunt krijgen. Of… nou ja, we horen van veel mensen dat er sprake is van angst en daarom schrijven we er hier iets over. Wat kun je daar nu mee? Hoe kun je er zo mee omgaan dat de angst je niet verlamt?

Wat is angst eigenlijk?

Angst is om te beginnen een heel zinvolle emotie. Angst zorgt er namelijk voor dat het lichaam dusdanig reageert bij gevaar dat je bijvoorbeeld harder kunt lopen, grotere sprongen kunt maken, veel behendiger bent, veel sneller en effectiever kunt reageren. Je lichaam geeft dan allemaal stofjes af, waardoor bijvoorbeeld je spieren meer explosieve kracht hebben. Dus angst is eigenlijk een heel zinvolle emotie, waartoe we allemaal heel goed in staat zijn, en het heeft een beschermende functie.
Als er bijvoorbeeld in oude tijden een roofdier op je af kwam hollen, dan zorgde die explosieve kracht ervoor dat je de power had om het dier van je af te slaan, dat je extra snel kon wegkomen of dat je stokstijf bleef stilstaan zodat het beest je niet zou aanvallen.

Deze mechanismen van de mens worden ‘fight, flight and freeze’ genoemd. Alle drie hebben ze in verschillende situaties een heel zinvolle en adequate functie.
 In onze tijd zijn daar vaak allerlei oordelen over. Een mening is prima, maar veroordelingen zoals “Vlucht jij dáárvoor?” niet. Soms is vluchten een uitstekende reactie die passend is bij de situatie.
 In onze tijd echter, waarin letterlijke bedreigingen veel minder aanwezig zijn en er juist veel meer psychische bedreigingen zijn, wordt er vaak op een wat denigrerende manier tegen angst aangekeken. Alsof het volledig uitgebannen zou moeten worden: angst is onwenselijk en zou moeten ‘genezen’. Er is heel veel drukte en vaak te weinig tijd om je erin te verdiepen. Angst gaat dan vaak een eigen leven leiden. Zeker als mensen in een bepaalde situatie zitten die ze niet goed aankunnen. Doordat ze ervoor vluchten, dus alles wegstoppen, verteert het niet. Wordt het niet doorleefd en verwerkt.
 Als onderliggend verschijnsel bereik je dan dat er allerlei andere fictieve angsten ontstaan. De angst – lees: het waarschuwingssignaal – werd genegeerd, dus hij trekt vervolgens een ander pak aan om zich duidelijker te presenteren. Dit proces gaat door naar een steeds overtreffender trap, net zolang totdat er eindelijk aandacht voor is. Betreurenswaardig is echter, dat door de vermommingen het eerst vaak onduidelijk is wat er werkelijk aan de hand is. Zeker als er inmiddels de nodige ‘alarmbellen’, etcetera zijn gaan rinkelen.

Wat doet angst met je?

Ontkende of niet-herkende angst kan een behoorlijk negatieve invloed op je functioneren uitoefenen.

We beschrijven een aantal gevolgen:

  • Ontkende angst verblind. Je kunt niet meer scherp zien wat er daadwerkelijk aan de hand is. Zonder dat je het in de gaten hebt, kijk je als het ware door gezandstraald glas naar buiten. Terwijl je denkt dat het glas kristalhelder is.
  • Ontkende angst is een slechte raadgever. Veel mensen die in angst(en) leven, doen vaak voor zichzelf en voor anderen net alsof ze heel rationeel beslissingen nemen. Het tegendeel is het geval!
 Ze ontkennen hun diep-emotionele angsten, dus frommelen die angsten eigenlijk weg. Hun besluiten worden dus door de angst genomen in plaats van door henzelf.
  • Ontkende angst maakt mensen dommer. Hun IQ zakt als het ware tijdelijk extreem doordat ze alles in de vernauwde angst-trechter gieten.

Conclusie: Het leven in en met niet-erkende angsten kan behoorlijk contraproductief doorwerken met alle gevolgen van dien.

Bloedeerlijk omgaan met je angsten

Het voorkomen van pijn, verdriet en angst is voor iedereen volkomen onmogelijk. Door pijn, verdriet en angst te herkennen en te erkennen, leer je het hanteren. Iets wat je niet aanvaardt, kun je niet hanteren. Als jij voor een dichte deur staat en je aanvaardt de deurkruk niet, dan kom je die deur echt niet op een makkelijke manier door. Dus wees bloedeerlijk naar jezelf en je angsten. Dat werkt verhelderend en het vereenvoudigt.

Bloedeerlijk is dat je volledig weet wat je allemaal voelt, dat je dat ook nuchter snapt én dat je ook toestaat om te voelen wat je daadwerkelijk voelt. Daaropvolgend kun je er daarna iets van vinden of er keuzes in maken.
Wat mensen vaak doen als ze iets voelen waarvan ze niet weten wat ze ermee aan moeten of wat ze ermee willen, is dat ze die gevoelens of bijbehorende gedachtes dan wegdrukken. Ze gaan geforceerd iets anders denken. De angst gaat dan als het ware ‘undercover’ een eigen leven leiden, waardoor die angst eigenlijk de leiding heeft. Met alle negatieve gevolgen van dien. Dus leer om bloedeerlijk naar jezelf te zijn om zelf de leiding in je eigen leven te houden. Daarmee erken je jouw eigen emoties dus.

Een erkende emotie, ook een zogenaamde ‘verzwakkende’ (=onplezierige) emotie, activeert verwerking van die emotie en vervolgens uiteindelijk het loslaten ervan na vertering.
Dat is bevrijdend en dus juist versterkend!

Greet Vonk en Anja Jongkind

Anja Jongkind en Greet Vonk werken sinds 2013 samen binnen Et Emergo en ze hebben PTG Coaching ontwikkeld. Zij zijn auteurs van het bestseller boek PostTraumatische Groei - Sterker door ellende. Daarnaast zijn zij gespecialiseerd in coaching op het gebied van bewustzijnsontwikkeling. Ze geven workshops, lezingen, inspiratiesessies en trainingen op het gebied van PostTraumatische Groei (PTG). Anja heeft meer dan 35 jaar ervaring als therapeut en coach en heeft in haar praktijk vele mensen begeleid met allerlei psychisch-/emotioneel gerelateerde klachten en stoornissen. Ook o.a. traumatische ervaringen, allerlei overbelastingsklachten en vele soorten vragen waaronder leiderschaps-, loopbaan- en zingevingsvraagstukken. Ze is 11 jaar directeur geweest van een GGZ/GZ erkende zorginstelling. Greet heeft 20 jaar ervaring als (programma-/interim)manager en directeur in de zakelijke dienstverlening en zorg. Greet heeft een brede opleidingsachtergrond. Sinds 2006 werkt zij als coach. Ze is gespecialiseerd in TSI Trimetrix ontwikkelassessments en deed een wetenschappelijk onderzoek betreffende PostTraumatische Groei (PTG). Greet geeft regelmatig lezingen/workshops op het gebied van PostTraumatische Groei (PTG). Zij doet dat voor diverse doelgroepen.