Artikelen

Aleppo en Berlijn, vind vrede in jezelf en met jezelf!

Er zijn twee dingen die me momenteel bezighouden: Aleppo en Berlijn. Dimensioneel is Aleppo vele malen erger dan de gebeurtenissen in Berlijn. Kijk maar eens hoe snel het nieuws over de gebeurtenissen in Berlijn alweer verdrongen wordt door ander nieuws. Alles schreeuwt om onze aandacht, terwijl wij te druk zijn met onszelf. Wij winkelen ons een slag in de rondte voor de feestdagen omdat er nog zoveel moet en er nog zoveel van ons verwacht wordt. We hebben geen tijd voor Berlijn of Aleppo omdat we te druk zijn met onszelf op een verkeerde manier.

Reflectie van jezelf

Toch is wat er in de wereld gebeurt een reflectie van onszelf. Onbaatzuchtige aandacht bestaat al bijna niet meer. Bij mijzelf merk ik ook een lichte irritatie omdat mijn aandacht gevraagd wordt door alles wat om ons heen gebeurt.

“Wie mag de baas van wie zijn en wat mag ik wel of niet geloven?”

We kijken natuurlijk met afschuw naar de beelden in Aleppo en reageren geschokt op het nieuws uit Berlijn. Zoveel doden en zoveel gewonden, zoveel verdriet en zoveel zinloze haat. Een haat die gevoed wordt door de drang naar macht. Wie mag de baas van wie zijn en wat mag ik wel of niet geloven? Alle liefde in ons wordt overspoeld door de misplaatste angst. We rennen van onszelf weg en vluchten in strijd om macht, om een geloof, om waarden om wat dan ook, omdat we de moed niet hebben onszelf aan te kijken en te reflecteren op onszelf. Winnen of verliezen, overleven of overgeven, mijn God, jouw God, mijn leer, jouw leer.

Er is meer dan genoeg op deze aarde

Recentelijk las ik weer eens het boek van Erik von Däniken ‘Waren de goden kosmonauten?’ Het is een boek uit mijn jeugd en ik raakte erdoor gefascineerd omdat het ging over onopgeloste raadsels uit het verleden. Toen ik het recentelijk weer las, viel mij iets op waar ik in mijn jeugd overheen had gelezen, namelijk het feit dat de aarde een van de kleinste planeten is in het zonnestelsel en wat daar omheen zit.

Stel je eens voor: de kleinste planeet waar we het met z’n alleen mee moeten doen. Ook al zijn we ver ontwikkeld op het gebied van de ruimtevaart, toch zijn we nog niet in staat geweest te vertrekken naar een andere planeet om daar te kunnen leven. We moeten het doen met wat we hebben en toch zijn we niet in staat in vreedzame tolerantie met elkaar samen te leven. We misgunnen de ander wat hij heeft omdat we dat zelf willen hebben uit angst dat we niet genoeg hebben. Er is meer dan genoeg op deze aarde voor onze behoefte maar er is veel te weinig voor onze hebzucht.

Macht leidt tot onmacht

Zoals ik al eerder aangaf, heeft het alles met macht en angst te maken. Macht en angst zijn géén kenmerken van leiderschap, terwijl de strijd die door grote leiders gespeeld wordt alles met macht te maken heeft. Luister naar hun woorden en kijk naar hun lichaamstaal! Natuurlijk verpakken ze het in mooie woorden en beroepen ze zich op hun geloof, of hun God of hun rechten.

“Een dienend leider is op de eerste plaats dienaar, die de belangen van de ander, het andere, zwaarder laat wegen dan het eigen belang. Op de tweede plaats is hij leider.”

Macht leidt tot onmacht, anders is er onbalans in het denk systeem. De onmacht ligt bij diegenen die het slachtoffer zijn, maar ook bij degenen die de gesprekken voeren en hun zin niet krijgen. Macht en onmacht zijn tekens van falend leiderschap. Toch hebben we nú leiderschap nodig, omdat er zoveel moet gebeuren. Niet zozeer in ons land. Dat zijn allemaal triviale discussies over een beetje minder, meer, of een paar stappen terug in onze overdadige welvaart. Er moet veel gebeuren op ecologisch en intercultureel niveau en als lid van de samenleving kunnen we daar een bijdrage aan leveren als we bereid zijn over ons eigen ego heen te stappen: dus niet door de ander verwijten te maken of te willen overheersen, maar door daadwerkelijk een dienende leiderschapsrol op ons te nemen.

Creatiever, respecterend en ondersteunend

De wereld roept om dienend leiderschap. Een begrip dat in 1971 is neergezet door Robert Greenleaf omdat hij al heel vroeg ontdekte dat leiderschap niet mág leiden tot macht of onmacht, maar dat leiderschap moet leiden tot acceptatie en verzoening.  Een dienend leider is op de eerste plaats dienaar, die de belangen van de ander, het andere, zwaarder laat wegen dan het eigen belang.  Op de tweede plaats is hij leider. Geboren dienaren, stelde hij, zullen proberen de wereld te zien zoals die is. Ze nemen het krachtiger op tegen het alomtegenwoordige onrecht en vechten heviger om de brede kloof te overbruggen die ons scheidt van de kwaliteit van leven, waarvan zij weten dat die met de beschikbare middelen realiseerbaar is, zonder daarvoor de aarde volledig uit te putten, volken en steden uit te roeien. Zij kijken vanuit nieuwe perspectieven naar de problemen van macht en autoriteit en zij zullen de mensen helpen om anders met elkaar om te gaan, creatiever en elkaar respecterend en ondersteunend, in plaats van bevechtend en uitsluitend.

Kijk eens in de spiegel

Mijn stelling is dat we meer dienaren nodig hebben die zich tot leider kunnen ontwikkelen, dan de elkaar zo druk bevechtende kemphaantjes die bezig zijn met uit te sluiten en te vervreemden, met moorden en uitroeien. Ik hou niet van doemdenken en zal niet zeggen dat dit nooit gaat lukken omdat ik geloof in de kracht van de mens en de kracht van ieder individu.

Mocht jij je afvragen of dit ook op jou slaat, dan raad ik je aan eens in de spiegel te kijken. Een situatie in Berlijn of een strijd als in Aleppo kunnen wij voorkomen als we de Berlijnen en Aleppo’s uit ons hart verjagen en vrede vinden in onszelf en met onszelf. Als we dat punt hebben bereikt, hoeven we niet meer onze macht of onmacht bot te vieren op de ander. Belangrijk is dat wij beginnen met naar onszelf te kijken en ons in alle oprechtheid af te vragen hoe wij onze woorden kunnen omzetten in zichtbaar dienend gedrag. Niet voor de bühne, maar voor de ander, voor het andere.

Gratis deelname op 10 januari 2017

Ontdekken en leren hoe je een dienend leider wordt? Op 10 januari kan je gratis deelnemen aan de Executive Experience in Dalfsen.

Een andere mogelijkheid is het EMOSIUM, het nét even andere leiderschaps symposium in Amersfoort dat in het teken staat van maatschappelijke thema’s en Dienend-Leiderschap.

Daan Fousert

Daan Fousert (1947) is redactielid en auteur voor Pioniers Magazine. In de redactie is 'leiderschap' zijn aandachtsgebied. Daan wordt algemeen beschouwd als de grondlegger van Servant Leadership in Nederland. Hij schreef diverse boeken over Management, Human Resources en Dienend-Leiderschap. Zijn professionele focus is gericht op de volle breedte van leiderschap en de ontwikkeling van mensen. Momenteel is hij algemeen directeur van Servant-Leadership Solutions. “Het oude leiderschap is dood, en om het nieuwe aan te duiden hebben we allerlei woorden nodig die de aandacht in feite alleen maar afleiden van waar het werkelijk om gaat. Al die adjectieven verhullen dat we bij leiderschap geen eigen, grootse connotatie meer hebben. Ik heb me verbonden met dienend leiderschap, maar die term omvat niets wat met het woord leiderschap alleen niet ook te duiden valt. Echt leiderschap ís dienend. Al het andere is geen slecht leiderschap, het is géén leiderschap. Hou het simpel.” Daarnaast is Daan beeldhouwer en auteur van inmiddels al weer 6 romans.