Artikelen

Mijn weg naar een afvalvrij kantoor – deel 1

Ik leeg het witte porseleinen kommetje in de gootsteen. De papieren verpakkingen van sterremix, munt, rooibos, rooibos met honing en jasmijn met groene thee liggen nat en verkruimeld tussen uitgeknepen theezakjes. Het leek zo handig deze uitvinding: een theezakje voor een kopje thee. Ik sta alleen op het punt mijn nieuwe kantoor afvalvrij te maken. Ik ga deze plek onder andere verhuren als workshopruimte en voor flexwerkers. Hoe krijg ik mijn bezoekers mee? Die net 15 koppen thee dronken uit 15 theezakjes?!?

“Meer dan 5.000.000.000.000 stukjes plastic drijven er in onze oceanen. Dit kan zo niet langer. Ik wil hier niet meer aan bijdragen en besluit diezelfde avond mee te doen met Zero Plastic Week 2014. Dat ik niet meer zou stoppen en het mijn leven zou veranderen, dat wist ik toen nog niet.”

Het begint allemaal in juni 2014

Landelijk loopt de actie Zero Plastic Week. Om hierbij aan te haken hebben we vanuit energiecoöperatie EnergiekBaarn, dorpsgenoot Emily-Jane Townley van Leven zonder Afval uitgenodigd een lezing te komen geven. Ik luister met bewondering naar haar verhaal. Emily-Jane heeft één pedaalemmer afval per maand met haar hele gezin met drie kleine kinderen, waarvan eentje nog in de luiers. Ik woon alleen met een kat.“Dat moet ik ook kunnen,” gaat door me heen.

Meer dan 5.000.000.000.000 stukjes plastic drijven er in onze oceanen. Dit kan zo niet langer. Ik wil hier niet meer aan bijdragen en besluit diezelfde avond mee te doen met Zero Plastic Week 2014. Dat ik niet meer zou stoppen en het mijn leven zou veranderen, dat wist ik toen nog niet.

Mijn vier stappen op weg naar afvalvrij leven

Stap één in juni 2014, was de beweging van inspiratie naar intentie. Ik wilde een bijdrage leveren aan het verminderen van de berg plastic afval die wij als mensheid produceren. Idealisme zou je kunnen zeggen. Ik verraste mezelf door het plezier dat ik kreeg in boodschappen doen zonder plastic verpakking. Tegelijk schrok ik van de hoeveelheid producten die ik normaliter kocht en die in plastic zaten. Ik ging in gesprek met winkeliers en startte met het kopen van kaas, noten, groente en brood in zelf meegenomen glazen potten en katoenen zakken.

Stap twee ging over stoppen met kopen van bepaalde producten. Voorheen had ik altijd een paar pakken koekjes en een voorraad shampooflessen in huis, nu niet meer.

Stap drie was mezelf informeren. Ik leerde de Ladder van Lansink begrijpen, welke inmiddels deel uitmaakt van het Europese Kaderrichtlijn Afvalstoffen. Mijn stap twee is bijvoorbeeld preventie – als in geen onnodig afval in huis halen. Stap vier was zelf producten maken die ik voorheen kocht, en het hergebruiken van verpakkingen: de stappen B en C in Lansinks ladder.

Mijn tandpasta en deo zijn home-made, ik koop shampoo in de vorm van verpakkingsloze zeepjes, mijn conditioner is een mix van appelazijn en water verpakt in de allerlaatste fles gekochte conditioner, brood bak ik nu zelf, ik koop frietjes in zelf meegenomen bakjes, groente en fruit gaan onverpakt mee naar huis in meegenomen katoenen zakken, mijn eieren koop ik los in een doosje dat al drie jaar meegaat, ik heb een herbruikbare ‘Boc’n’Roll’ sandwich verpakking gekocht, en mijn GFT-afval gaat grotendeels op de composthoop. Het lijkt meer tijd en geld te kosten dan even een supermarkt binnenlopen, maar dat is het niet. Ik koop minder, heb goede en snelle recepten gevonden en mijn zelfgemaakte producten gaan meestal langer mee.

Fast Forward naar januari 2018: stap vijf

Mijn privé plastic afval heb ik gereduceerd van 26 zakken tot 2-3 per jaar. Doordat ik een hond erbij kreeg en plastic afval lokaal inmiddels wordt opgehaald als onderdeel van PMD-afval (plastic plus metaal en drankkartons), groeide het aantal weer naar 5-6 per jaar. Mijn restafval container ging voorheen om de week de straat op, half tot heel gevuld, nu eens per kwartaal en nooit meer dan half gevuld. Ik vergeet steeds op welke dagen welk afval op straat moet staan omdat ik zo weinig afval heb.

2018 gaat over stap vijf, namelijk zelf dat ene pedaalemmertje bereiken. 2018 gaat ook over starten met een eigen moestuin met twee dorpsgenoten. En 2018 gaat dus over het afvalvrij maken van een kantoorruimte, met bezoekers.

Spannend

Ondanks alles wat ik privé al gedaan heb op dit vlak, vind ik de stap naar een afvalvrij kantoor spannend. Omdat het anderen gaat raken. Dat ik mijn familie en dierbare vrienden gevraagd heb om mij niets meer te geven met onnodige verpakkingen, is een ding. Dat ik als ik online iets bestel en onnodig en vooral plastic opvulmateriaal krijg, dit retour afzender stuur met het een dankjewel-brief voor het product, maar met het verzoek om minder plastic een volgende keer, is een ding. Dat ik kadootjes niet verpak in cadeaupapier maar in een krant, of zak die weer meer naar huis gaat, is een ding. Mijn bezoekers vragen afval mee naar huis te nemen, is een ander ding.

Sommige acties liggen voor de hand. Ik serveer thee met een thee-ei en losse theeblaadjes die in de GFT-bak gaan. Ik koop koffiebonen in blikken die retour gaan naar de producent en ook de overgebleven koffieprut gaat in de GFT-bak. Ik ga werken met cateraars die afvalvrij willen bezorgen.

Ik installeer echter geen printer-kopieermachine ter preventie van inkt-afval en mislukte printjes en kopieën. Als klanten plastic, papier of restafval hebben, ga ik ze vragen dit mee naar huis te nemen. Ik ben benieuwd.

Hulp en één uitzondering

Ik heb hulp ingeroepen, om geen wielen uit te vinden waar het niet nodig is. Gelukkig heb ik nog een handige dorpsgenoot en wel Arend-Jan Majoor die Stopmijnafval.nl is gestart en scholen en bedrijven helpt hun afval te verminderen. Hij spreekt bijvoorbeeld niet over afvalloos, maar van afvalvrij, een positieve benadering die me zeer aanspreekt.

De enige uitzondering die ik maak is voor het damestoilet. Dat gaat me te ver in de privé sfeer van vrouwelijke klanten. Er komt dus een pedaalemmer. Het leuke is dat ik er dan wel weer eentje vond waarbij een deel van de opbrengst naar project The Ocean Cleanup gaat.

Doe je mee?

Het vervolg van dit artikel zal gaan over de eerste zes maanden na opening, wat ik tegen gekomen ben bijvoorbeeld als het gaat om reacties van bezoekers, en wat wel en niet gelukt is. Omdat mijn kantoor open gaat op het moment dat ik dit artikel schrijf volgt deel 2 in juni 2018.

Ik ben een groot voorstander van individuele acties die gezamenlijk tot een verandering leiden. Heb jij al eens over jouw afval nagedacht? Wat doe jij thuis en op je werkplek als die buitenshuis is? Laat weten en laten we elkaar inspireren om onze wereld leefbaar te houden.

Madeleine Boerma

Madeleine Boerma (1966) is auteur voor Pioniers Magazine en schrijft over ondernemen, duurzaamheid en persoonlijk leiderschap. Als ondernemer combineert ze werken als internationaal projectmanager onder eigen naam, met het begeleiden van ondernemer-kostwinners via Het zakelijke hart. Ze is tevens auteur van het gelijknamig boek Het zakelijke hart. In haar vrije tijd is ze voorzitter van een lokale energiecoöperatie en wordt ze opgeleid in bushcraft: leren leven in en met de natuur.

Geef een reactie