Artikelen

Topvrouwen doen zichzelf tekort door aangeleerde opvattingen

Vorige week woonde ik het jaarevent bij van de Stichting Topvrouwen, waarbij topbestuurders- en toezichthouders in de gelegenheid werden gesteld vrouwelijk toptalent te ontmoeten. Voorzitter Marry de Gaay Fortman en diverse sprekers benadrukten dat het de hoogste tijd is dat ondernemingen breken met het ‘automatisme’ mannen te benoemen op topposities. De aanwezigheid van koning Willem-Alexander zette die boodschap luister bij.

De koning nam het eerste exemplaar van het boek Top! Daadkrachtige mannen en vrouwen over gender diversity in ontvangst, een interviewbundel die in opdracht van Stichting Topvrouwen geschreven werd door journalist Nicole Gommers. In dat boek, vanaf vandaag te downloaden op www.topvrouwen.nl, vertellen topmannen en topvrouwen zoals Jeroen van der Veer, Jan Hommen, Ingrid Thijssen, Herna Verhagen, Olga Zoutendijk en Kees van Dijkhuizen over hoe zij hun organisaties meer divers maken.

“Hak de knoop door: de eerstvolgende topbenoeming wordt een vrouw. Laten we het op z’n beloop, dan duurt het nog lang. Laten we daarom samen de schouders eronder zetten. Meer vrouwen betekent meer kwaliteit.”

Daags voor het Jaarevent werd in verschillende media de uitkomst van de jaarlijkse Female Board Index, een jaarlijks onderzoek naar de balans tussen man/vrouwverhoudingen aan de top binnen beursgenoteerde ondernemingen, breed uitgemeten. Het is duidelijk dat Nederland steeds verder achterop raakt ten opzichte van andere landen. Terwijl het aantal vrouwelijke commissarissen licht steeg, daalde het aantal vrouwelijke bestuurders bij beursfondsen voor het tweede jaar op rij. Slechts 6,2 procent van de bestuursleden is vrouw. Dat moet anders, liet ook demissionair minister Bussemaker in een filmpje weten: “Dit jaar is het nog maar 100 jaar geleden dat Rotterdam rechts rijden invoerde. Hoe zou het die stad zijn vergaan als die als enige vastgehouden zou hebben aan links rijden?” Bussemaker verwees daarmee naar de uitzonderingspositie die Nederland dreigt te krijgen. Eerder noemde zij Nederland ‘de risee van Europa’, als het gaat om gender diversity. De oplossing had zij ook: “Maak plannen concreet voor jezelf en communiceer erover. Hak de knoop door: de eerstvolgende topbenoeming wordt een vrouw. Laten we het op z’n beloop, dan duurt het nog lang. Laten we daarom samen de schouders eronder zetten. Meer vrouwen betekent meer kwaliteit.”

Coup

Dat laatste is ook de mening van de Canadese Vicki Saunders, als CEO (Chief Executive Officer) van het door haar opgerichte SheEO.  De missie van SheEo is “to radically transform how we finance, support and celebrate women-led ventures that are creating a better world.”

Vicki Saunders vroeg de zaal een moment de ogen te sluiten en zich voor te stellen wat voor wereld het zou zijn als wij vrouwen, onze zussen, dochters en kleinkinderen geen kansen krijgen om hun potentieel te verzilveren. De koude douche kwam direct bij het openen van de ogen: “We live there.” Met cijfers maakte zij inzichtelijk hoe weinig er geïnvesteerd wordt in bedrijven die door vrouwen geleid worden: slechts 4 procent van al het venture capital gaat naar dergelijke ondernemingen. Vrouwen worden bovendien genegeerd en krijgen in hun carrière zoveel signalen dat zij niet goed genoeg zijn, dat zij dit zelf gaan geloven.

“Openhartig vertelde Saunders, een enthousiast entrepreneur die een succes maakte van meerdere startups, hoe een ‘coup’ tegen haar vanuit het bestuur bij de beursgang verhinderde dat zij CEO zou worden van een van de ondernemingen die ze zelf had opgezet. Ze zou als vrouw niet geschikt zijn voor die taak. “I cried. And they said: exactly.”

This is a great time to be alive – er liggen ongelofelijke kansen voor wie ziet dat het anders kan en voor wie vrouwen in het zadel helpt.” Saunders benadrukte hoe belangrijk het is dat vrouwen met hun enorme economische macht (zij maken 80 procent van de aankoopbeslissingen) een echte stem krijgen. Zij bedacht daartoe een ingenieus systeem om vrouwen van kapitaal te voorzien en door vrouwen gelanceerde groeibriljanten de kans te geven te shinen. “Vergeet niet: systemen die niet in balans zijn, vallen ten prooi aan disruptie. Vrouwen zijn geen nichemarkt.”

Maar er zijn nog flink wat hordes te nemen, met name binnen in onszelf. Openhartig vertelde Saunders, een enthousiast entrepreneur die een succes maakte van meerdere startups, hoe een ‘coup’ tegen haar vanuit het bestuur bij de beursgang verhinderde dat zij CEO zou worden van een van de ondernemingen die ze zelf had opgezet. Ze zou als vrouw niet geschikt zijn voor die taak. “I cried. And they said: exactly.”

Wat mij het meest raakte in dit verhaal is hoe een vrouw die al meerdere malen aangetoond had succesvolle ondernemingen te kunnen creëren, toch meeging in de gedachte niet geschikt te zijn voor het leiden van een beursgenoteerd bedrijf. Dan is de kracht van alle aangeleerde opvattingen over wat vrouwen wel en niet goed zouden kunnen doen wel heel erg sterk.

Ik werk graag mee aan een wereld waarin mijn twee dochters als zij ooit door iemand -man of vrouw- aan het twijfelen worden gezet over hun eigen kunnen, niet terugvallen in een groef van generatie op generatie doorgegeven maatschappelijke opvattingen over wat vrouwen wel en niet kunnen, die in de kern neerkomen op een ongelijkwaardigheid van de seksen.  Vanuit het idee dat iedereen zichzelf geheel moet kunnen waarderen, met al de eigen kwetsbaarheden, maar vooral ook met alle eigen mooie eigenschappen en talenten.

Arthur Hol

Arthur Hol is auteur voor Pioniers Magazine. Hij is partner bij De Koning Vergouwen Advocaten, directeur van HRM-college, programmadirecteur bij Governance University en organisatieadviseur, partner van Nieuw Organiseren. Hij werkt met creatieve aanpakken om zijn ‘Mens boven Systeem’ –filosofie vorm te geven en stelt zich ten doel om op die manier bij te dragen aan transformatie van mensen en organisaties. Co-creatie is daarbinnen het principe waarmee hij mensen en ideeën met elkaar weet te verbinden.

Geef een reactie