Artikelen

Talent erkenning: de basis van zelfsturing en succes

We leven in een gelukkige tijd. We beseffen dat niet altijd, maar toch hoef je maar om je heen te kijken en je weet dat dit waar is. Natuurlijk zijn er aspecten die minder leuk zijn en soms ook bedreigend maar over het algemeen genomen leven wij in een gelukkige tijd. Eén van de aspecten waar dat uit blijkt, is dat ons alle ruimte wordt geboden om ons talent bloot te leggen en te manifesteren.

Met enige regelmaat kijk ik naar programma als The Voice, X-factor, Holland’s got Talent (of welk land dan ook) en wat ik dan zie is dat mensen hun angst overwinnen om de wereld te laten zien wat zij in huis hebben. Hoe vaak zijn we al niet verrast en zien we iets op dat podium gebeuren wat we niet verwacht hadden? In Britain’s got Talent trad een wat vreemde, gothic-achtige figuur op, een knul van 20 met hele vreemde ogen. Je zag de scepsis in de ogen van de jury en van het publiek. Bijna neerbuigend zei de jury: “Nou, doe dan maar je ding,” met een intonatie die blijk gaf van weinig vertrouwen in het feit dat het überhaupt iets kon zijn. De eerst tonen van Nessum Dorma klonken door de speakers en toen begon deze man te zingen met een stem die ongelooflijk mooi en zuiver is. De jury sloeg achterover, het publiek werd wild en je zag de man groeien. Het vooroordeel van jury en publiek sloeg om naar bewondering.

Als deze jongen ons op straat voorbij gelopen was, hadden we misschien verbaasd achterom gekeken vanwege zijn bijzondere verschijning. De hele wereld zal zo naar hem gekeken tot dit moment waarop hij door zijn masker, want zo wil ik wel noemen, breekt en laat zien wat hij waard is. Vanaf dat moment kijkt niemand meer naar hem met die blik van afschuw, verbazing of irritatie.

“Niet iedereen krijgt een podium omdat hun talent niet wordt gezien, niet wordt erkend, wordt weggelachen of weggehoond of gewoon omdat iemand niet zo extrovert is om op te staan en dat toneel voor zichzelf op te eisen.”

Erkenning van potentieel

Zijn talent maakte het voor hem mogelijk om echt gezien te worden, als mogelijkheid en niet als moeilijkheid. Ik weet niet hoeveel stimulans hij nodig heeft gehad zich op te geven en daar te gaan staan. Hij stond er en dat was voldoende en ik wed dat vanaf dat moment zijn leven niet meer is zoals het voor dat moment was. Weg vooroordelen, weg verachting, weg afkeer. In plaats daarvan volledige erkenning van zijn potentieel. Ondanks zijn looks kreeg hij een kans en hij heeft die waargenomen.

Toen ik dat zag, brak voor mij het besef door dat binnen organisaties massa’s mensen rondlopen met talenten. Sterker nog: alle mensen hebben een talent maar niet iedereen krijgt een podium omdat hun talent niet wordt gezien, niet wordt erkend, wordt weggelachen of weggehoond of gewoon omdat iemand niet zo extrovert is om op te staan en dat toneel voor zichzelf op te eisen.

Vertrouwen

Iedere organisatie, iedere leidinggevende zou het in zich moeten hebben om talent niet alleen te spotten. Dat is namelijk makkelijk: schakelen als we iemand iets groots zien doen. Mijn oproep gaat een beetje verder: iedere organisatie en iedere leidinggevende moet mensen helpen hun eigen en specifieke talenten te ontdekken. Soms hebben mensen hulp nodig, een duwtje in hun rug, geduld of extra aandacht. We mogen niet accepteren dat iemand zichzelf en daarmee zijn of haar talenten ontkent. We mogen wat mij betreft volhardend zijn en als iemand zich zo opstelt sceptisch worden en reageren: “Dat geloof ik eigenlijk niet, want iedereen heeft een talent, dus jij ook!” Laat je niet ontmoedigen door het individu zelf. Er zijn zoveel mensen die hun eigen talent niet eens kennen, maar met een beetje hulp daar wel bij kunnen komen en dan zichzelf kunnen verbazen.

In een programma dat ik begeleid in samenwerking met SaFier, hebben we steevast een schildersessie zitten. De opdracht aan iedereen is dan iets te schilderen dat iets over jezelf zegt. Heel vaak is de eerste reactie: “Dat kan ik niet!” Met dat antwoord nemen we geen genoegen want iedereen doet gewoon mee, hoe ongemakkelijk het soms ook voelt.  Hoe vaak gebeurt het niet dat zij die roepen “Dat kan ik niet, “de mooiste dingen maken? Help mensen uit die angst en zelfontkenning te stappen en help hen zichzelf en hun specifieke talenten te ontdekken. Eenmaal over die drempel ontstaat er nog meer groei.

Een andere methode om talent los te weken, is mensen de gelegenheid geven iets uit te werken waarvan ze zelf vinden dat het gedaan moet worden. Iemand spreekt je aan en zegt: “We zouden eens…” en dan volgt een idee. De sterkste reactie is dan het antwoord: “Werk het maar uit!”  Vaak reageren ze dan met “Dat kan ik niet!” Dan is het belangrijk vol te houden en rustig te herhalen: “Het was jouw idee, dus werk het maar uit. Succes en als je iets van me nodig hebt, dan hoor ik het wel. “

Je zult versteld staan. In feite geef je hen in je communicatie alle vertrouwen dat ze het naar jouw mening kunnen en je biedt je hulp, maar laat ze wel los. Je lacht het niet weg maar neemt hen serieus. Zo’n houding als leidinggevende geeft zoveel kracht en zoveel power, dan willen ze ook bewijzen dat ze het kunnen. Wat er dan ook uitkomt, het belangrijkste is dat je hun product of oplossing erkent. Soms moet je even doorvragen en checken hoeveel mogelijkheden ze hadden en waarom er voor deze is gekozen. Maar zolang zij het gevoel houden de regie te hebben, zijn ze sterk en help je hen talenten bloot te leggen die anders verborgen zouden blijven. Met dat talent help je hen in hun persoonlijke groei omdat ze gretig worden en meer willen laten zien, en je helpt de groei van de organisatie.

De investering in een les

Misschien zeg je dat je dit gedrag van een leidinggevende normaal vindt. Prima, dan is het bij jou geborgd. Toch kom ik nog heel veel leidinggevenden tegen die dit gedrag niet laten zien en willens en wetens zichzelf liever tot een burn-out werken dan ook maar iets uit handen te geven of een ander gewoon simpelweg te vertrouwen. De oorzaak? Gewoon angst! Angst om los te laten, angst om ter verantwoording geroepen te worden mocht het verkeerd gaan, angst om iets af te geven waar je liever krampachtig zelf op blijft zitten, angst, angst en nog eens angst.

Een leidinggevende die angst kent, is in feite niet geschikt om leiding te geven. Gaat het dan nooit fout? Natuurlijk wel en soms heb je, met kromme tenen, te dealen met die fout. Vergeet dan niet dat een fout altijd een les is en als jij dan ter verantwoording wordt geroepen omdat het een keer fout gaat, neem dan het individu in bescherming door te zeggen dat die fout een investering was in een les. We hebben de neiging om fouten te bestraffen en te zien als tekortkoming. Durf fouten eens te zien als een investering in je eigen ontwikkeling of die van je medewerkers, zolang ook blijkt dat van fouten geleerd wordt. Zie een fout als een kans om te leren. Sterker nog: gebruik fouten om te leren!

Tegendraadse medewerkers moet je daarom ook nooit bestraffen, maar belonen voor hun gedurfde creativiteit. Kijk naar bedrijven als Apple, Google en Facebook: die houding heeft hen gebracht waar ze nu zijn. Zouden we niet allemaal daar willen zijn? Fouten als lesmateriaal en de zoektocht naar en de erkenning van talent is de motor achter zelfsturing. Alles wat de moeite waard is kost ook moeite!

Wil jij je talenten ontdekken of meer lucht geven of wil jij handvaten om je medewerkers tot bloei te laten komen in je organisatie? Dat kan door het volgen van een van de leergangen die binnenkort van start gaan, zoals Servant-Leadership Coach. Vraag gerust om meer informatie of kijk op www.servant-leadershipsolutions.nl

Daan Fousert

Daan Fousert (1947) is redactielid en auteur voor Pioniers Magazine. In de redactie is ‘leiderschap’ zijn aandachtsgebied. Daan wordt algemeen beschouwd als de grondlegger van Servant Leadership in Nederland. Hij schreef diverse boeken over Management, Human Resources en Dienend-Leiderschap. Zijn professionele focus is gericht op de volle breedte van leiderschap en de ontwikkeling van mensen. Momenteel is hij algemeen directeur van Servant-Leadership-Leadership Solutions.
“Het oude leiderschap is dood, en om het nieuwe aan te duiden hebben we allerlei woorden nodig die de aandacht in feite alleen maar afleiden van waar het werkelijk om gaat. Al die adjectieven verhullen dat we bij leiderschap geen eigen, grootse connotatie meer hebben. Ik heb me verbonden met dienend leiderschap, maar die term omvat niets wat met het woord leiderschap alleen niet ook te duiden valt. Echt leiderschap ís dienend. Al het andere is geen slecht leiderschap, het is géén leiderschap. Hou het simpel.”
Daarnaast is Daan beeldhouwer en auteur van inmiddels al weer 6 romans.

Geef een reactie