Artikelen

Het belang van de leider als rolmodel

Welk voorbeeld ben jij als leider voor de mensen waar je leiding aan geeft? Hoe is het met jou, hoe zit je in je kracht en hoe staat het met je energiehuishouding? Over energie gesproken: op het moment dat ik dit schrijf, zit ik zelf in het vliegtuig. Even een paar dagen er tussen uit, even een paar dagen letterlijk wat afstand nemen. Uitrusten en opladen. Een mooi moment om na te denken over de leider als rolmodel.

Regelmatig zeg ik tegen leidinggevenden dat zij een rolmodel zijn. Hierop krijg ik wisselende reacties, maar steeds vaker hoor ik: “Ach, mijn rol is niet zo belangrijk, het draait niet om mij.” Mogelijk is er met de komst van zelforganisatie en zelfsturing wat verwarring ontstaan over de rol van leiders. Regelmatig hoor ik dat een leidinggevende vooral een rol voor zichzelf ziet als het gaat om faciliteren. Deze leidinggevenden worstelen met het hoe ze leiding geven en vooral waar ze wel of niet leiding aan of over mogen geven. Bij teams leeft regelmatig het idee dat ze alles zelf moeten doen en hebben de teamleden soms geen idee wat ze wel of niet van hun leidinggevende mogen verwachten. Hoe kijk je dan naar jezelf als leider, welk rolmodel wil je dan zijn?

Je rol pakken als leider

De waarneming dat een medewerker van de werkvloer van net zoveel waarde is als de manager, directeur of bestuurder klopt. Iedereen draagt op eigen wijze en naar eigen vermogen bij aan de groei en bloei van het bedrijf. Dat is echter niet wat ik bedoel. Het gaat er niet om of je van een andere waarde bent, het gaat er om dat je vanuit je rol een voorbeeld kunt zijn of worden. Wat mij betreft mag je die rol dan ook pakken, we weten immers dat een inspirerende leider voor veel mensen bijdraagt aan hun eigen groei en dat dit leidt tot meer werkplezier.

“Het gaat er niet om of je van een andere waarde bent, het gaat er om dat je vanuit je rol een voorbeeld kunt zijn of worden.”

Het gaat over bewustwording van je rol als leidinggevende en het effect van jouw gedrag op de mensen waar jij leiding aan geeft. Wat mij betreft kun je stellen dat jouw energie doorstroomt naar je medewerkers. Als je vanuit dit perspectief opnieuw naar je eigen rol kijkt, dan is mijn vraag over jouw energiehuishouding in relatie tot jouw medewerkers wel relevant.

Wat jouw gedrag met je medewerkers doet
In de praktijk is regelmatig een gat te zien tussen de medewerker en de leidinggevende. Iedereen werkt keihard, maar of iedereen de samenhang en samenwerking voelt, is nog maar de vraag. Of ieder voor zich doorheeft wat het effect is van de eigen manier van werken, betwijfel ik. Wie kent ze niet, de manager, directeur, bestuurder die dag en nacht werkt? Die altijd aanwezig is en aan het eind van het jaar een bak met verlofuren over heeft. Er zijn zelfs leiders die doorwerken als ze ziek zijn. Zij melden zich niet ziek maar klappen al proestend hun laptop open, met koorts en medicatie in hun lijf. Vervolgens vertellen ze met trots aan hun medewerkers dat ze er de afgelopen week niet waren omdat ze ziek waren maar wel hebben doorgewerkt.

“Er zijn zelfs leiders die doorwerken als ze ziek zijn. Zij melden zich niet ziek maar klappen al proestend hun laptop open, met koorts en medicatie in hun lijf. Vervolgens vertellen ze met trots aan hun medewerkers dat ze er de afgelopen week niet waren omdat ze ziek waren maar wel hebben doorgewerkt.”

Ik vraag me dan altijd af welke reactie op zo’n opmerking gewenst is. Zou iemand dan waardering willen voor zijn of haar tomeloze doorzettingsvermogen? Of is een reactie waarin ik me ongerust maak en vraag of hij of zij wel goed voor zichzelf zorgt dan passend? Ik vraag me af wat dit gedrag doet bij een medewerker, hoe gaat hij of zij vervolgens met de eigen grenzen rondom verzuim om?

Durf jij te delen?

Ook kennen we allemaal de leidinggevende die het vooral functioneel wilt houden. In gesprekken gaat het dan om cijfers en om de stand van zaken van de te realiseren doelen. De tijd is strak ingepland, tijd is immers geld. Dit is misschien wat scherp en je kunt je afvragen of er nog veel leidinggevenden zo werken. Er wordt vaak best even gevraagd hoe het met je gaat. Is dat dan voldoende? Oprechte interesse, luisteren vanuit de intentie om de ander te horen en te leren kennen. Kun je als leidinggevende naast geïnteresseerd zijn in de ander ook delen wat jou bezighoudt? Durf jij je persoonlijke en soms kwetsbare zakelijke kant ook te delen met de mensen waar jij leiding aan geeft?

“Als het je lukt om je leiderschap te laten zien met je sterke en je kwetsbare kant dan ben je hierin een voorbeeld voor jouw medewerkers.”

Een rolmodel zijn, past bij werken vanuit Servant Leadership. Je wilt immers geen volgers, je wilt bijdragen aan de groei en autonomie van medewerkers. Als het je lukt om je leiderschap te laten zien met je sterke en je kwetsbare kant dan ben je hierin een voorbeeld voor jouw medewerkers. Onlangs sprak ik met een manager die zich bewust was dat zijn gedrag effect had op de cliënt. Hij gaf mooi weer dat als je wilt dat de cliënt die jij ondersteunt, ruimte en vertrouwen krijgt om te ontwikkelen dat je dit dan ook moet geven aan de medewerker die met deze cliënt werkt. De manager zei “Ik werk zelf niet direct met cliënten, maar de mensen die ik aanstuur wel. Hoe ik ze bejegen kan effect hebben op hoe zij vervolgens de cliënt bejegenen.”

Een mooier voorbeeld van het belang van de leider als rolmodel kan ik niet bedenken. Wat mij betreft houdt elke leidinggevende dan ook voor ogen hoe hij of zij wenst dat het product of de klant bejegend wordt. Dan kan het een stuk helderder worden wat je te doen hebt in jouw rol en welk voorbeeld wil jij dan wilt geven. Leiderschap en zelforganisatie/zelfsturing past in mijn optiek dan ook prima bij elkaar. Als je je bewust bent van je rol, je energiehuishouding op orde houdt en er sprake is van wederkerigheid dan kun je als rolmodel een enorme boost geven aan zelforganisatie en/ of zelfsturing.

Miriam Hopmans

Miriam Hopmans is auteur van Pioniers Magazine. Zij is een Brabantse bourgondiër met een Rotterdamse mentaliteit: ondernemend, enthousiast, gedreven, betrokken met een lekker praktische handen uit de mouwen attitude. Zij werkt ruim 23 jaar bij Pameijer, een zorgorganisatie in Rijnmond. In haar rol als beleidsadviseur HRM & Ontwikkeling en als coach Dienend Leiderschap, is Miriam betrokken bij verschillende leergangen van Dienend Leiderschap. Miriam heeft veel ervaring op het gebied van empowerment en herstelondersteunende zorg. Haar kennis en ervaringsdeskundigheid heeft Miriam doen besluiten om te starten met een eigen praktijk. Sinds 3 jaar is Miriam eigenaar van de trainings- en coachpraktijk YOUbuntu. In haar praktijk ondersteunt ze mensen met een verlieservaring zodat zij hun kracht (her)vinden en veerkracht kunnen verstevigen. Miriam, moeder van 2 jongens en zelf gescheiden, is gespecialiseerd in het ondersteunen van volwassen tijdens en na een scheiding.

Geef een reactie